Om het filmprogramma heen zijn nog tal van randverschijnselen georganiseerd. Sommige zo subtiel dat je er nooit achter was gekomen als je pagina 32 van de Volkskrant-festivalbijlage niet heel goed had gelezen.

Voor de lancering van het speciale festivalblog heb ik deze flyer gemaakt.

Het in Glasgow gevestigde label Chemikal Underground mag dan grote professionele organisatie geworden zijn, het lijkt nog steeds een vriendenclub. Het label is de spin in het web van de vruchtbare Schotse scene. Muzikanten spelen geregeld in elkaars bands. Ook folkgitarist RM Hubbert lijkt iedereen te kennen. Hij heeft voor zijn tweede plaat Thirteen Lost & Found een flink aantal muzikanten uit de buurt uitgenodigd op zijn feestje (niet allemaal uit de Chemikal stal). Aidan Moffat, voorheen zanger van Arab Strap, praat en zingt in z'n kenmerkende volkse tongval het mooiste nummer Car Song. Zangeres en gitariste Emma Pollock neemt Half Light voor haar rekening. Daarnaast zijn er bijdragen van violist Luke Sutherland (Long Fin Killie / Mogwai), banjospeler John Ferguson, Paul Savage (The Delgados), Shane Connolly en Rafe Fitzpatrick. Alex Kapranos, gitarist bij Franz Ferdinand, produceerde het geheel en speelde ook mee.

Bij liedje nummer vijf waan je je plots op een ander continent. Hier heeft zangeres Hanna Tuulikki de hoofdrol. Dat zij een Fins-Engelse achtergrond heeft zou je niet zeggen. Ze begeleidt zich op het traditionele Finse snaarinstrument de kantele. Net als haar stem klinkt het ding meer Chinees dan Fins. De prachtige plaat wordt afgesloten met een solonummer vol liefdesleed van folkveteraan Alasdair Roberts. Beluister Gus Am Bris An Latha in de SoundCloud.

Dan Freeman and the Serious - I Lie A Lot (Solaris Empire / Sonic Rendezvous)

Berlijn oefent al decennia een bijna magische aantrekkingskracht uit op muzikanten. En niet alleen op elektronica-adepten. Jazzsaxofonist Dan Freeman vertrok van Tasmanië naar Berlijn om er muziek te studeren. Op de Academy of Music Hanns Eisler ontmoette hij de band The Serious, ruilde zijn sax in voor piano en ging zingen. De samenwerking bleek een schot in de roos. Hun debuutplaat I Lie A Lot is erg goed en kan zich zelfs bij vlagen meten met Radiohead en Jeff Buckely. Overdreven? Oordeel zelf; het album is te horen in de SoundCloud.
De academische achtergrond van de vier mannen heeft 11 knap gecomponeerde liedjes opgeleverd, tussen alternatieve pop en jazzy rock in. De technische perfectie zit de zeggingskracht gelukkig meestal niet in weg. De nummers zitten vol dynamiek, spannende overgangen en soms ongewone maatsoorten. Toch is het een heel toegankelijke popplaat. Van een flinke dosis pathos en galm zijn de mannen niet vies. Dan Freeman is enorm romantisch in de subtielere pianostukken, maar lekker rocken kunnen ze ook. Af en toe neigt de sfeer wel erg zoet en behaagziek te worden. Op die momenten denk je dat je naar een Coldplay-kloon zit te luisteren. Gelukkig blijven ze meestal aan de goede kant van de streep. Freeman's beweeglijke zangmelodieën zijn keuriger dan die van Jeff Buckley, maar nooit saai. De rocknummers zijn favoriet, zoals het titelnummer I Lie A Lot, inclusief noisy freejazz-einde. De hoekige tracks Break Of Day en Older zijn de betere tracks. Meer daarvan graag. Het goedkoop uitziende hoesontwerp is wel een minpunt; die nodigt niet bepaald uit tot luisteren. Ik benieuwd naar hun volgende stap: zullen ze verder richting pop gaan en het Coldplaypubliek veroveren, of juist meer het experiment gaan opzoeken? Het zal geen verbazing wekken dat ik hoop op het laatste. Een lichte koerswijziging is zeker niet ondenkbaar. Bassist Bernhard Meyer en de enorm creatieve gitarist Peter Meyer hebben met een ander trio namelijk onlangs een nog avontuurlijker plaat gemaakt en kunnen dus meer kanten op:

Meyer/Baumgärtner/Meyer - Melt (Traumton, september 2011)
Dat is andere koek. Voor echte popliefhebbers is deze experimentele jazzrock waarschijnlijk een paar bruggen te ver. Maar wat zetten alleen bas, gitaar en drums hier een prachtige kathedraal van geluid neer! Van dromerige klanklandschappen tot spetterende rockpassages, dit is smelten geblazen. Fan van de eveneens Berlijnse jazzrockers Der Rote Bereich? Check even die link. Dit is geschoolde muziek met ballen (en baarden). Drie van de negen lange nummers zijn hier te horen.

Nathan Salsburg - Affirmed (No Quarter / De Konkurrent)

Zijn er onderhand niet genoeg virtuoze folkgitaristen op de wereld? Nathan Salsburg uit Louisville, Kentucky geeft met zijn debuutalbum luid en duidelijk antwoord op deze vraag: nee. Folkliefhebbers die o.a. John Fahey en Nick Drake in de kast hebben staan kunnen Affirmed blind aanschaffen. Wat een feest. Zijn verbluffend knappe instrumentals doen hier en daar aan die van Jim o'Rourke denken, al zijn ze iets traditioneler. De fingerpicking-melodieën zijn behoorlijk complex, maar de techniek zit het overbrengen van emotie geen moment in de weg. Je hoort dat er lang aan de plaat gesleuteld is en toch klinkt elke track soepel en relaxed. Echt zo'n plaat die met elke luisterbeurt beter wordt.

Tussen de eigen composities staat één traditional van Shirley Collins: The False True Love, waarin hij ook zingt, bijgestaan door Julia Purcell en accordeonist Matthew Schreiber. Nathan Salsburg is muziekhistoricus en trakteert de luisteraars van enkele radiostations op pareltjes uit het Amerikaanse muzikale verleden. Het zal ons niet verbazend als zijn naam in de muziekgeschiedenisboeken van de toekomst een blijvend plekje gaat krijgen. Het slotnummer is hier te horen.
Meer horen? Op YouTube staat een mooie live-opname.

Mijn top 10 twitter-ergernissen:

1) Bewegende of knipperende profielfoto's. #stopfollowing

2) Elke maaltijd en drankje zijn eigen tweet. "Lekkere caffe latte was dat zeg."

3) Wat de baby nu weer gepoept, gekotst of gebrabbeld heeft.

4) Moet nu rennen, druk druk druk, weer 4 offertes de deur uit (enzovoort).

5) #zinin.

6) Neologismen (twelogismen), zoals #twexit.

7) Kijk mij eens zielig zijn met die kater, diarree, griep, eczeem of andere aandoening.

8) Tijdens het tv kijken commentaar twitteren op wat de talkshowgasten zeggen. #dwdd

9) Foursquare victories: I just ousted ... as the mayor of Coffee Company Rotterdam.

10) #helelangegrappigbedoeldehashtags.

11) The [een naam] Daily is out! Top stories today via @jouwaccount... Ongevraagd worden je tweets onderdeel van iemand's online krantje. (met dank aan Fons Moers)

Iemand verder nog suggesties? #dtv

1) Spinvis - Tot ziens, Justine Keller
2) Jason Forrest - The Everything
3) Shabazz Palaces - Black Up
4) Biosphere - N-Plants
5) Akron Family - The Cosmic Birth and Journey of Shinju TNT
6) Nicolas Jaar - Space is Only Noise
7) Nils Frahm & Anne Müller - 7fingers
8) Peter Broderick - Music For Confluence
9) Dan Freeman & The Serious - I lie a lot
10) Oliveray (Nils Frahm & Peter Broderick) - Wonders
11) RM Hubbert - Thirteen Losy & Found
12) King's Daughters & Sons - If Then Not When
13) Bill Wells & Aidan Moffat - Everything's Getting Older
14) Robag Wruhme - Thora Vukk
15) High Places - Original Colors (al had Bon Iver er eigenlijk ook op gemoeten, maar je moet ergens de streep trekken...)

En mijn favoriete films van dit jaar:

1) Melancholia - Lars von Trier
2) Black Swan - Darren Aronofsky
3) Les amours Imaginaires - Xavier Dolan
4) Submarine - Richard Ayoade
5) We need to talk about Kevin - Lynne Ramsay
6) Club Zeus - David Verbeek
7) Le Grand Tour - Jerome Le Maire
8) The Future - Miranda July
9) The Ides of March - George Clooney
10) La fille de Montréal - Jeanne Crépeau

De jongens vonden het wel fijn even niet te hoeven tekenen. Dat werd al gauw een wedstrijdje 'wie weet de lolligste schuttingtaal'. Dolle pret natuurlijk. De meisjes vonden er helaas niets aan: manga was namelijk het enige dat ze wilden maken. Iets nieuws proberen, daar waren ze niet voor te porren en al helemaal niet tijdens een proefwerkweek.

Postrock is dood. Dat is best spijtig. Episch centrum Louisville, Kentucky bracht opmerkelijk veel bands voort die van eind jaren 80 tot begin deze eeuw een rij indrukwekkende platen achtergelaten hebben. Slint, Palace Brothers, Rachel's, June of 44, Rodan, Shipping News, The For Carnation en Aerial M (later Papa M), ik draai ze bij vlagen nog steeds. Maar aan alles komt een eind en dat is maar goed ook. Op tijd iets anders gaan doen is meestal beter dan steeds minder goeie platen maken (iets waar Shipping News helaas niet helemaal in slaagde). Van postrock hoorde je langzaam steeds minder. Bands gingen uit elkaar, waarna verschillende kopstukken solo doorgingen, onder een andere naam, zoals Will Oldham a.k.a Bonnie Prince Billy, David Pajo en Tara Jane o'Neill. Maar vaak niet met evenveel impact als voorheen.

King's Daughters & Sons pakt nu de draad weer op. Het eerste nummer Sleeping Colony doet sterk denken aan The For Carnation: sober, traag, erg droevig maar ook prachtig. Dat is simpel te verklaren: deze vijfkoppige band is samengesteld uit de fine fleur van de Louisville scene. Todd Cook en Kyle Crabtree van Shipping News spelen bas en drums, Rachel Grimes (van Rachel's) zet haar piano en hoge zachte stem in, Joe Manning en Michael Heinemann spelen gitaar en zingen.
Is postrock dan toch weer tot leven gewekt? King's Daughters & Sons brengt de stad weer even terug in de schijnwerpers, vooral door de achtergrond van de bandleden. Deze poging oude tijden te doen herleven is goed gelukt, al zijn niet alle nummers even sterk. If Then Not When is een mooie mix van alt-rock en folk-ballades geworden, vol emotie en goed geschreven. Na het trage begin gaat het tempo gelukkig wat omhoog. De plaat is een stuk gevarieerder in tempo en volume dan de For Carnation-platen. De verstilde kamermuziek van Rachel Grimes contrasteert mooi met de ruige gitaarnummers. Maar beide uitersten ontmoeten elkaar ook vaak in één track. Dat pakt best goed uit. Het vlammende Anniversary en het tranenktrekkende Lorelei zijn hoogtepunten. Het lijkt in eerste instantie vreemd dat de plaat bij een label in Glasgow is uitgebracht, maar bij nader inzien ook weer niet, want de melancholische sfeer past perfect bij hun nieuwe collega's Adrian Crowley en Arab Strap's Aidan Moffat. Kortom, een fijne plaat voor de oudere nostalgisten, voor mensen die een passende soundtrack zoeken bij de huidige recessie, maar zeker ook voor jongere luisteraars die bovengenoemde bands niet kennen. Die kunnen met deze plaat als startpunt beginnen aan een reis terug in de tijd, een ontdekkingstocht in de muzikale geschiedenis van Louisville. Drie nummers zijn te horen op de site van Chemikal Underground.

tinyMusic Vol. 1 - diverse artiesten (eigen beheer)

Dit Rotterdamse initiatief organiseert kleinschalige concerten op bijzondere, intieme plekken zoals huiskamers, winkels, ateliers en het festival Duizel in het park. Doel: optimaal contact tussen artiest en publiek. Dat gaat makkelijker als het publiek op ooghoogte staat en de artiest niet verblind door spots op een podium staat. Tegelijk willen veel mensen graag in een relaxte omgeving van livemuziek genieten en na afloop een praatje met de artiest kunnen maken en hem of haar een biertje aanbieden. Oordoppen zijn bij de veelal akoestische concertjes meestal niet nodig, dat is wel zo prettig. Kortom, iedereen blij. TinyMusic draait om de live-ervaring. Een verzamel-cd uitbrengen ligt dan niet voor de hand: thuis in je luie stoel is contact met de artiest niet aan de orde. Wel is een cd uitbrengen een handige manier meer mensen kennis te laten maken met wat tinyMusic doet. Tot het uitkomen van deze cd had ik ook niet eerder van dit sympathieke non-profitclubje gehoord. Bekijk hier http://www.tinymusic.nl/" het concertprogramma.

Vernieuwend zijn de acts niet; kwaliteitspop van voornamelijk singer-songwriters (met of zonder band) heeft op Vol.1 duidelijk de overhand. Sommigen laten hun invloeden duidelijk horen, zoals Felix van Cleeff (Leonard Cohen), of The Candides (The Style Council). De eigenzinnige Dyzak opent de plaat met het beste nummer The Race, maar ook King Me met de Tom Waits-cover Green Grass is een topper. Little Trouble Kids vallen met het enige electronummer 90's Dream een beetje uit de toon, maar zijn wel erg leuk. Al met al valt er aardig wat onbekend talent ontdekken op deze plaat. Het sentimentele soulnummer Cried so much I'm thirsty deed helaas wel naar de skip-knop reiken. Extra jammer omdat de zangeres van The Parents nu net de enige vrouw op de hele cd was. Zestien tracks en maar één vrouw! Hopelijk zal er op Vol. 2 meer vrouwelijke inbreng zijn. Hallo zingende songschrijfsters, weg met die valse bescheidenheid. Meld je eens even bij tinyMusic! We weten namelijk best dat jullie er zijn. Het fijne artwork werd verzorgd door Nozzman.

Erik de Jong, beter bekend als Spinvis, heeft een opmerkelijke plaat gemaakt. Tot Ziens, Justine Keller is niet alleen zijn beste tot nu toe, maar ook een duoproject met striptekenaar Hanco Kolk. In een oogstrelende hardback van 128 pagina's heeft Kolk van de melancholieke en fijnzinnige Spinvis-teksten beeldgedichten gemaakt. Weemoed en romantiek lopen als rode draad door de liedjes, onderwerpen waar Kolk natuurlijk goed mee uit de voeten kan. De grote variatie in visuele oplossingen is opvallend: gefotografeerde schaduwen, sobere lijnen, linosnedes, krijttekeningen op stenen, losse schetsjes bij Ronnie Knipt Zijn Haar, uitbundige doorgewerkte illustraties bij We Vieren Het Toch. Mooie vondst: de tekst van Koning Alcohol (nog een rode draad door het album) vormde hij om tot een serie bierfles-etiketten. Tekst en beeld smelten samen tot iets dat niet stripachtig is. Deze plaat is wat toegankelijker dan de vorige twee. De prachtige opener Oostende en de volgende vier liedjes hebben een rockachtig bandgeluid. "En dat is heel goed nieuws!", zingt hij. Jazeker. Daarna keert hij terug naar de bekende dromerige luisterliedjes. Club Insomnia is favoriet, een feest der herkenning voor elke nachtbraker. "De band is wel goed. En het bier is wel koud. En ik wil ook wel klappen, maar ik weet niet hoe het moet. Want het gaat best wel lastig met een glas in je hand." Taalpareltjes zijn er teveel om op te noemen. "Ze heeft hem gekust. Toen heeft ze hem vermoord. Met oogcontact van het eenzaamste soort." De plaat is als cd, lp of boek plus cd te koop.

Yoshimi - Sowieso (Kikvors)

De Rotterdamse Niek Hilkmann, alias Yoshimi, is niet zomaar een van de vele thuisknutselaars. De liedjes die deze 22-jarige tussen 2007 en 2011 op zijn zolder in elkaar zette zijn zo aanstekelijk vrolijk en non-conformistisch dat we het woord belofte best mogen noemen. Hij speelde een heel arsenaal aan instrumenten zelf in en mixte daar o.a. meeuwen, kerkorgels, vuurwerk en stoomboten doorheen. De liedjes op Sowieso gaan allemaal over verwarring. Af en toe doet hij een beetje aan Spinvis denken, maar Sowieso neigt vooral naar studentikoze lolbroekerij op niveau. Hij leverde een bijdrage aan de tributeplaat Worm. T Schippers presents: Hark Too (Tocado Records). Dat is niet toevallig: zijn liedjes staan bol van een charmant soort lulligheid dat je in de jaren 70 en 80 ook bij de jonge Wim T aantrof: 'doebiedoebiedoe'-koortjes en vals gezongen melige redeneringen die overal en nergens heen gaan, zoals het refrein: "Ik zeg niets, niets, helemaal niets." Sowieso bevat geen complexe akkoordenschema's, wel veel meligheid en ongeremde jonge-honden-bravoure. Zijn anti-commerciële instelling is een verademing in het Nederlandstalige poplandschap. Dit is de eerste release van Kikvors, een door Hilkmann opgericht platform dat het muzikale klimaat van Rotterdam op ludieke wijze wil versterken. Live speelt hij met band in wisselende bezettingen. Op yoshiminotaband.com worden de concerten aangekondigd, waaronder de officiële albumpresentatie in Worm op 12 januari. Daar is de plaat ook in de SoundCloud te horen.

Hij zal in Nederland door Strips In Voorraad bij diverse stripwinkels aangeboden worden, al weet ik natuurlijk niet welke hem zullen inkopen. In België wordt de distributie verzorgd door Pinceel. Kun je hem nergens vinden, dan kun je hem ook portvrij hier bestellen. Voor die prijs vind ik het prima drukwerk (hoewel cover ietsje aan de donkere kant). Gek was wel dat een kwart van de boekjes niet gerild was. Zal vast door de haast zijn gebeurd: maandagochtend besteld en woensdagmiddag al in huis is wel érg snel. Had liever de hele partij gerild gezien en een dag later ontvangen.

Op zondag 11 december kun je een gesigneerd exemplaar komen halen op Strip Turnhout.

Dit duo uit Brooklyn NY (nu verhuisd naar Los Angeles) heeft een opmerkelijke derde plaat gemaakt. Opmerkelijk omdat Original Colors veel toegankelijker is dan eerder werk. De multi-instrumentalist Rob Barber en zangeres Mary Pearson knutselden thuis in 2008 met complexe experimentele ritmes, rare geluiden en potten en pannen hun titelloze debuut in elkaar. Het resultaat was luchtig, speels, een beetje wereldvreemd. High Places leek gedoemd voor altijd in de marge te blijven. Twee avontuurlijke muzikanten met een kunstachtergrond en een berg electronica en microfoons, zoals er zoveel zijn, maar wel talentvol genoeg om door het gerenommeerde Thrill Jockey-label opgepikt te worden. De opvolger High Places vs. Mankind (2010) klonk massiever, serieuzer en vrij moeilijk. De beats waren zelden of nooit dansbaar en Pearson's nonchalante vocalen vaak wat veel van hetzelfde. Zouden Barber en Pearson op hun derde plaat muzikaal zo high worden dat ze geheel uit het zicht zouden gaan raken? Gelukkig is deze vrees opgegrond gebleken. High Places heeft in één klap het roer omgegooid.

De dromerige huiskamersfeer is wel gebleven, met name door Pearson's laid back manier van zingen, maar de beats op Original Colors zullen zeker een groter publiek aanspreken. De plaat zit namelijk vol drum 'n bass, techno en pop-invloeden. Iets van de warmte van hun eerdere werk is ingeleverd, maar daar is veel moois voor in de plaats gekomen. Opener Year Off is meteen het beste nummer, maar ook daarna blijft het genieten. De vocalen zijn nog steeds wat slaperig met veel galm, maar omdat het tempo hier hoger ligt en de composities minder weird zijn, kan deze plaat best wel eens een doorbraak op gaan leveren. Original Colors is geschikt voor zowel huiskamer als draaitafel in de hippere club. Nieuwsgierig? Luister een selectie clipjes van het hele album in de SoundCloud.

Evangelista - In Animal Tongue (Constellation / De Konkurrent)

Carla Bozulich lijkt aan een muzikale vorm van duiveluitdrijving te doen. Deze singer songwriter uit Los Angeles draait al een tijdje mee. Vanaf 1982 maakte ze deel uit van diverse bandjes (o.a. The Geraldine Fibbers) en werkte samen met o.a. Mike Watt, Nels Cline, Thurston Moore, Lydia Lunch, Marianne Faithfull, Marc Ribot en Wilco. Sinds 2006 is ze aanvoerder van het Evangelista-project. Dit is een project, geen band. Bozulich staat namelijk met één been in de performancekunst en poëzie en met de andere in de rock en improvisatiemuziek. Haar rauwe voordracht doet denken aan Patti Smith en Thalia Zedek (Come). De stukken op In Animal Tongue zijn traag en zwaar, de teksten onheilspellend. Ze spreekt vaker dan ze zingt. Ze klampt zich aan de microfoon vast alsof die haar zou kunnen redden als was het een reddingsboei op open zee. Begeleid door slechts wat sober gitaarspel, donkere drone, traporgel, xylofoon of een cello lijkt Bozulich zichzelf in een soort trance te brengen. Het resultaat is indrukwekkend. Het grijpt je bij de keel.

Of we In Animal Tongue graag een tweede keer opzetten is een tweede. Dit is geen entertainment, eerder exorcisme. Om zo'n plaat te maken moet je lak hebben aan verkoopcijfers. Evangelista zoekt het in een bijna evangelische gedrevenheid. Een titel als Black Jesus had op een plaat van collega zwartkijkers Swans niet misstaan. Het titelnummer zou het prima doen in de soundtrack van een door David Lynch geregisseerde horrorfilm. Geen (zelf)relativerende noot te bekennen op dit egodocument. Op Die Alone lijkt alle hoop definitief gevlogen. "My body has failed me on this cold night / And I'll die in the dark tonight / Now it's too late , I see what I've done / I killed so many things before they ever begun / I was always coming to your door / Asking for something, then asking for more / I never even knew your story / I never even sat straight enough to hold your body." Kortom, een gedurfde bijzondere plaat, maar je moet er wel tegen kunnen. Wie intense vocalistes als bijvoorbeeld Jarboe en Hannah Marcus wel kan waarderen, raden we zeker aan Evangelista eens te proberen.

Didier Lévy & Catherine Meurisse
(Editions Sarbacane, €12, te koop bij Lambiek)

Franse strips lezen de meesten niet zo makkelijk in de originele versie als Engelse strips. Maar niet alles wordt vertaald, dus mis je wel het een en ander. Voor wie zijn Frans weer eens op wil halen is hier een tip: C'est encore loin, l'amour. Deze verzameling korte stripjes over de liefdesperikelen van de kleine Elza bevatten nauwelijks lange teksten en zijn erg charmant. De losse tekenstijl doet een beetje denken aan de beroemde boekjes over die andere getroubleerde scholier Le Petit Nicolas (Goscinny & Sempé), die sommigen zich nog zullen herinneren van de Franse les.

Didier Lévy en Catherine Meurisse maken eenvoudige cartoons met kroontjespen en slechts één steunkleur. De expressieve gezichtsuitdrukkingen zijn raak getroffen, het getob herkenbaar. Kritiek op haar eeuwige Bretonse visserstruitje hoort Elza stoïcijns aan, haar liefdesobject probeert ze te strikken door zo ongeïnteresseerd mogelijk aan een terrastafeltje te hangen met een zonnebril op. Ondertussen probeert ze een sukkelige aanbidder te ontmoedigen met bitse oneliners. Met zwarte lipstick op zien je tanden er nog witter uit. Dit soort dingen bevolken haar universum. De gespreksstof van Elza en vriendin Molly past vaak meer bij iemand van twintig dan bij pakweg een vijftienjarige, maar dat mag de pret niet drukken. Kleine waarschuwing: wie niet van vrouwenstrips houdt (zie Ilah Cordelia) kan beter iets anders proberen. Het mooi vormgegeven oblong boekje heb ik in ieder geval van kaft tot kaft met één lange glimlach uitgelezen.

Aanvankelijk wilde ik het beeld 'de verwoeste stad' van Zadkine gebruiken als voorbeeld, maar men was bang dat dit mensen die Rotterdam niet goed kennen het beeld niet zouden herkennen. Dus zijn het items uit de geschiedenis canon geworden: de VOC en de hunebedden.

Podium Grounds adverteert met een ludiek commentaar op het veelbesproken Rotterdamse live-circuit: 'Watt, maar dan open. Dunya, maar dan droog'. Een podium voor wereldmuziek is niet de plek waar je zo'n experimentele act zou verwachten. Toch kwam Rubatong in deze kleine Delfshavense club de nieuwe cd aanprijzen. Het publiek van voornamelijk veertig-plussers werd getrakteerd op een vlammende set met uitstekend geluid.

De verschillende achtergronden binnen Rubatong springen natuurlijk het meest in het oog, maar dit aspect verdween al snel naar de achtergrond. Want niet de verschillen, maar wat de muzikanten gemeen hebben is waar Rubatong om draait. Allemaal hebben ze een goedgevulde rugzak om uit te putten. Han Buhrs is een vocalist die zich niet beperkt tot één genre: hij doet aan jazz, rock, wereldmuziek en improvisatie of een combinatie daarvan. Hij zoekt de grenzen op van wat nog zingen is (soms aangevuld met loops en effecten). Koleva is docent bij het Codarts Conservatorium en heeft over de hele wereld met talloze groepen en orkesten gespeeld, waaronder De Volharding, het Asko-Schönberg, Concertgebouworkest, theatergroep Hollandia en Orkater. Luc Ex speelde ook met Four Walls geïmproviseerde muziek en heeft de beperkingen van punk allang achter zich gelaten. Hij gooit zijn hele fysiek in het trekken aan die akoestische bassnaren. De wat introverte René van Barneveld kan zo'n beetje alles uit zijn telecaster halen wat hij maar wil en de klassiek geschoolde precisie van Koleva houdt ten slotte alles bij elkaar. Het hechte samenspel van deze flexibele geesten is puur genieten.

Han Buhrs bespeelt zijn publiek als een charismatisch acteur. Zijn rauwe stem is de ene keer fluisterend, poëtisch, dan weer samengebald in een explosieve rant. "He had a severe case of winter in his head" werd voelbaar gemaakt door een noise-uitbarsting. Amerikaans Engels ligt hem het beste. Daarin kan hij grommen, krijsen en mompelen als het neefje van Tom Waits. Af en toe is er een uitstapje naar Duits en Frans, maar de directheid van het Nederlands maakt toch het meeste indruk. De beginzin "Is er iets? Wat is er?" leverde een van de mooiste momenten van de avond op. Ook een tekst bestaande uit bijna alleen maar woorden met een F was een fijn staaltje jazzpoëzie vol humor en dagelijkse ergernissen van de fatale fiscus tot frutselende filatelisten.

Het enige minpunt was de dronken dj, die tussen de nummers door hinderlijk de aandacht trok. Na een modern gecomponeerd stuk met Koleva's vibrafoon in de hoofdrol, leverde de opmerking "Nou, dat was wel erg vreemd hoor!" een wat genant moment op. Maar een professional laat zich daar natuurlijk niet door afleiden. Buhrs introduceerde het volgende stuk met "Daar gaan we nu wat aan doen", gevolgd door een bluesy nummer dat rockte als een gek. Hopelijk gaat Grounds vaker acts boeken die te experimenteel zijn voor Rotown en te rock-achtig voor Worm. Luister U-Turns op YouTube.

Ik heb een twitter- en een Facebookaccount gemaakt om de naamsbekendheid van De Bomenridders te vergroten en zo contact te houden met andere organisaties met deels dezelfde belangen.

Op zijn vijfde plaat treffen we geen verrassingen aan. Opener Keep is met een xylofoon erbij nog wel opvallend, maar de plaat biedt voornamelijk een nog verder doorgevoerd minimalisme dan op zijn debuut Wintermusik (2009) al het geval was. Dat pakt niet altijd even boeiend uit. Eenzame pianosnaren laat hij vaak seconden lang uitklinken. Dat wordt door liefhebbers delicate genoemd, maar associaties met de woorden ‘saai' en ‘Richard Clayderman' komen regelmatig gevaarlijk dichtbij. De tweede track heet Less en is hier het beste voorbeeld van. Luister een selectie fragmenten uit Felt in de Soundcloud.

Toen Frahm eens met een orkest opnames maakte, werd er wat gemord onder de orkestleden: zijn muziek zou niets anders dan alleen maar mooi willen zijn. Ze vonden zijn composities te simpel. Die mening werd na enkele repetities bijgesteld. De ogenschijnlijk simpele composities hadden blijkbaar even tijd nodig om hun zeggingskracht prijs te geven. Die ouderwetse orkestleden toch; ze hadden het gewoon niet meteen begrepen! Na Felt enkele keren gehoord te hebben, begin ik de reactie van dat orkest destijds te begrijpen. Felt kabbelt dromerig en richtingloos voort. Een spanningsboog is nergens te vinden, de gedachten dwalen al snel af. Te veel esthetiek (behaagziek?) kan onverwacht irritatie veroorzaken. En less is niet more, less is gewoon less. Maar wie weet was dit een te snel oordeel? Zou Felt net als 7fingers na meerdere keren luisteren pas zijn geheimen prijs geven, gevolgd door kippenvel? Helaas, na tien keer proberen gaf ik het op en zette de nieuwe cd van zijn collega Peter Broderick op.

Zijn eveneens net bij Erased Tapes verschenen Music For Confluence is ronduit prachtig. Hij is met zijn 24 jaar zelfs nog 5 jaar jonger dan Frahm en blijkt een groot talent. De plaat kan eveneens in het schapje modern gecomponeerd & ambient, maar deze componist en violist uit Oregon maakt er wel een veel boeiender geheel van. Hij maakte eerder deel uit van Efterklang (Kopenhagen). Met deze veelkoppige band met strijkers, blazers, gitaren, bas en drums als achtergrond is het niet verwonderlijk dat hij geen genoegen neemt met een enkele piano. Music For Confluence is gelaagder en gevarieerder dan Felt en blijkt na een paar draaibeurten een echte groeidiamant. Broderick voegt soms een folky viool toe op de achtergrond, zang, af en toe een gitaar of heel in de verte een strijkkwartet. Ondanks die gelaagdheid straalt de plaat een weldadige rust uit, zonder ook maar één moment saai te worden. Een soort kruising tussen ambient soundscape en post-rock. Op The Person Of Interest slaat hij plots een andere weg in met een donker rocknummer vol dreigende bassen. Beluister in de SoundCloud ook de track The Last Christmas. Het folky slotnummer Old Time met alleen een zingende Broderick en akoestische gitaar blijft lang hangen. Bekijk hier de live uitvoering ervan bij KindaMuzik. Laat die herfst maar komen.

Aanvankelijk werd door de auteur het idee geopperd er een wedstrijd van te maken. Een prijs voor de leukste strip. Zone 5300 assisteerde Bert bij het contact leggen met diverse tekenaars. Die werden wel geacht gratis werk in te sturen voor hergebruik in het boek. In de loop der jaren is in de stripwereld een allergie voor de term 'gratis' ontstaan: te vaak worden tekenaars gevraagd gratis strips te leveren aan kranten en andere media. Alsof we het toch maar voor de lol doen. Dat had Bert, die de stripwereld als een lief en onbezorgd wereldje ziet, zich niet gerealiseerd. Er ontstond een heftige online discussie over dit zoveelste voorbeeld van freeloading, waarna de Beroepsvereniging Nederlandse Stripmakers hem adviseerde om de wedstrijd te schrappen. Dat is toen ook gebeurd. Daar is de BNS tenslotte voor: opkomen voor de belangen van de beroepsgroep. Van het prijsbudget zou uiteindelijk voor de tekenaars bij de opening van de bijbehorende expositie in het Endemolgebouw een buffet worden aangeboden. Tekenaars zouden een kleine onkostenvergoeding krijgen voor hergebruik van oud werk. Wie dat te mager vond kon natuurlijk ook gewoon niet meedoen. Ik vond het een leuk project en een mooie kans om Brom & Vlieg onder de aandacht te brengen. Het is een mooi boek geworden en ben het nu aan het lezen. En ik maar denken dat het Nederlandse stripwereldje een beetje raar was... De televisiemakers doen daar niet voor onder.

Het duo Bernd Jestram en Robert Lippok maakt onder de naam Tarwater al 15 jaar een door en door Duitse variant van post-rock: beheerst, repetitief en doorspekt met electronica. Een introverte variant van Krautrock. Lippok maakt ook deel uit van To Rococo Rot, dat net als Tarwater gitaar, bas en drums met digitale elementen mixt. Lange tijd kwamen ze bijna elk jaar met een nieuwe plaat, maar Inside The Ships heeft vier jaar op zich laten wachten. De tijd nemen heeft goed uitgepakt. Dit is een van hun beste platen geworden. Hun onderkoelde minimalisme pakte voorheen soms wat saai uit, vooral door Lippok's eentonig uitgesproken teksten. Zingen, daar waagt hij zich nog altijd liever niet aan. Zijn ernstige voordracht in de stijl van Wire's Colin Newman doet je steevast in de jaren tachtig belanden. De ‘zang' is ook op deze plaat de zwakste schakel, maar dat stoort nu veel minder omdat de composities een stuk interessanter zijn.

Inside The Ships biedt meer variatie, een uitgebreider instrumentarium, een grotere gelaagdheid en sfeervolle details. Tegelijk blijven ze trouw aan hun eigen stijl, die soms behoorlijk retro klinkt. In Get On hoor je een stemvervormer die The Orb's op UFO.r.b (1992) gebruikte. Op Do The Oz hoor je zowaar een jazz-saxofoon, begeleid door bongo's. In Sata Sato blaast een tuba de beats mee, begeleid door een mandoline, wat een onverwacht vrolijk effect heeft. Zo warm en grappig heeft Tarwater nog niet eerder geklonken. Wanneer ze eindelijk weer eens een Duitse tekst gebruiken, denk je: waarom überhaupt Engels? De Duitse taal past hen perfect. De plaat zal 9 september uitkomen. Luister alvast de titeltrack in de SoundCloud.

Blithe Field is het eenmansproject van Spencer Radcliffe uit Athens, Ohio. Deze negentienjarige thuisknutselaar maakt collagemuziek met een akoestische gitaar, een aftandse piano, lome beats en field recordings, waaronder veel samples van stemmen. De meeste tracks op zijn nieuwe plaat Two Hearted klinken stoffig, vol ruisen en tikken. De piano en gitaar lijken regelmatig op een oude beschimmelde cassetterecorder opgenomen te zijn. Dat heeft natuurlijk weinig met onkunde of gebrek aan budget te maken. Computers hebben het perfecte geluid immers alang voor iedereen binnen handbereik gebracht. Laptopje kopen, de juiste software installeren en gaan. Een tiener kan de was doen. Inmiddels is het perfecte geluid nastreven voor veel artiesten allang niet meer interessant. Imperfecte geluiden zijn vaak veel mooier. Net als Boards Of Canada heeft ook Radcliffe van dit soort opnames een sfeervol stijlmiddel gemaakt.

Two Hearted heeft daarmee de sfeer van een vergeeld fotoalbum gekregen, waarbij het prettig wegdromen is. De manier waarop de akoestische gitaar digitaal verhakseld is doet soms aan Dntel denken, vooral in Go Japan. In You Are Here komt er een quote langs van een medidatietape: “Relax and let go.” Quotes van dergelijke tapes hebben The Books op The Way Out al uitgebreid gebruikt. De combinatie van ‘found footage’ uit de oude doos, piano en electronica doen ook wel wat denken aan het Britse duo Grass Cut. Nieuw is het allemaal niet, maar het is anno 2011 ook zo goed als onmogelijk iets volledig unieks te maken in dit genre, dus gaan we daar niet over zeuren. Als Radcliffe al op zijn negentiende zo’n plaat kan maken belooft dat absoluut wat voor de toekomst. Tijd genoeg om zijn persoonlijke sound verder te ontwikkelen. De dertien rustig doorkabbelende composities zijn af en toe een beetje muzak, maar wel talentvolle muzak. En meer hoeft een plaat soms ook niet te zijn, een fijne warme geluidsdeken. In de SoundCloud pagina zijn tien nummers te horen.

Waarom de artiestennaam Robag Wruhme aannemen als je Gabor Schablitzki heet? Ook zonder omgedraaide voornaam klinkt dat al behoorlijk enigmatisch. Wer ist der Robag? Robag Whrume was de helft van het duo Wighnomy Brothers. Deze dj’s waren erg succesvol in het Duitse clubcircuit tot ieder zijns weegs ging. Thora Vukk kwam afgelopen lente al uit, maar is te mooi om hier onbesproken te laten wegens wat laat ontdekt. Wruhme’s club-achtergrond is op zijn tweede solo-cd nog goed te horen. Uptempo techno is ruim aanwezig, maar wel veel minder dwingend dan op zijn vorige plaat. De opzwepende stukken worden namelijk afgewisseld met akoestische intermezzo’s en experimentele ambient-passages.

Thora Vukk is soms jazzy, intiem en soms wat dromerig. Dat maakt deze plaat zeer geschikt voor de huiskamer. De korte ambient-bruggetjes die de lange tracks verbinden heten simpelweg Brücke eins tot en met fünf. Dat betekent niet dat de ‘koude’ beats en ‘warme’ instrumenten in aparte blokjes achter elkaar geplakt zijn. Digitale en akoestische elementen worden door de hele plaat heen gecombineerd tot een aangenaam geheel waarbij het goed op de bank hangen is. Zo hoor je onder andere een electrische Rhodes piano, field recordings, fietsbellen, violen, opnames van pratende mensen en een enkele zanglijn. De plaat zit vol fijne details, zoals tussen de beats door geweven geklop op een deur. Fans van Nicolas Jaar en Pantha du Prince zouden dit echt even moeten proberen. Alle tracks zijn te horen in de SoundCloud via Pampa Records . Beluister eens het technonummer Bommsen Böff , gevolgd door de schijnbaar geïmproviseerde piano-afsluiter Ende om beide uiteinden van het spectrum te horen. Deze plaat gaat het zeker halen tot mijn top 5 van 2011.

Jazz is in het Rotterdam van nu niet zo groot als het een paar decennia geleden was. Toch gebeuren er nog steeds interessante dingen, al zijn die niet altijd even zichtbaar voor wie niet de juiste zaaltjes en zolders bezoekt. Jezelf in de kijker spelen doe je effectiever met een cd. Dat heeft Joost van Oosten goed begrepen: hij nam vorig jaar een zeventig minuten durende zinderende jazzsessie op, getiteld At A Bullfight. Van Oosten was in de jaren 80 vaak te vinden in jazzcafé Thelonious, centrum van de Rotterdamse jazzscene. Daar leerde hij onder andere drummer Arthur Scova kennen, een oude rot in het vak waarmee hij in verschillende bandjes speelde. Toen hij saxofonist Jason Turner ontmoette was het gauw bekeken: de Joost van Oosten Band was een feit.

Van Oosten maakte deel uit van de Rotterdam Improvisation Pool (R:IP) en speelde op North Sea Jazz Around Town. De nummers op At A Bullfight kennen nogal wat dynamiek en gaan van ingetogen en romantisch naar opzwepende rock-n-roll-achtige passages. Van Oosten lijkt regelmatig een ware adhd-er achter de piano, maar houdt de touwtjes altijd stevig in handen. Geen oeverloze freejazz, maar goed te volgen composities met kop en staart. Inspiratie haalt hij uit de platen van Willem Breuker, Cecil Taylor, Charles Mingus, John Coltrane en Keith Jarrett. Standards zul je hen niet horen spelen; ze gaan altijd uit van improvisatie en eigen composities. Beluister hier een opname van dik een half uur voor ‘Live uit Lloyd' van TV Rijnmond.

Het muzikale huwelijk hield helaas geen stand dus het trio is niet meer live te zien, maar van Oosten is alweer bezig met het bij elkaar krijgen van een zesmans formatie met een percusionist, drummer, twee blazers en een bassist. Op de hoogte blijven van de vorderingen kan via Facebook. Het smaakvol vormgegeven uitklaphoesje bevat een boekje met 10 gedichten van Anne Büdgen, begeleid door 10 energieke verf-improvisaties van Chris van Harskamp. Six Pack: "Zes keer de voet tussen de deur / zes keer het klappen van de zweep / zes keer spelen / zes bier alstublieft / zes spieren / zes tig sigaretten / zes verdronken zinnen / zes handen op een buik / zes seconden / zes voltes / zes holten / zes stilten / zes geboorten / van geluid." Onderstaande foto's zijn gemaakt door Maarten Mooijman tijdens de cd-presentatie in café Ari.

Vijf jaar na de veelgeprezen ambientplaat Dropsonde verrast de Noor Geir Jenssen met kraakheldere beats. N-Plants is uptempo, melodisch en daarmee een wat toegankelijker album dan zijn voorganger. De eenzaamheid straalt nog altijd van zijn muziek af, maar wel op een andere manier. Verstilling heeft plaats gemaakt voor een repetitieve, nogal Duitse sound.

Hadden beats op het met dromerige klanktapijten gevulde Dropsonde sporadisch een rol op de achtergrond, op N-Plants spelen onvermoeibaar doorpulserende ritmes en synths een hoofdrol. De industriële sfeer roept een vergelijking met To Rococo Rot regelmatig op. Dit had saai uit kunnen pakken, maar het tegendeel is het geval. Wat een schoonheid! De fijnzinnige gelaagdheid waarmee Jenssen beats, synths en ruisgolven in verschillend tempo langs elkaar heen laat lopen levert een erg smaakvol geheel op. Contrasten tussen wollige synths in de verte en puntige ritmes op de voorgrond geven een sfeervol ruimtelijk effect. Is dit eigenlijk nog wel te volgen?

Schrijven over abstracte soundscapes is vaak net roeien zonder peddels. Geluid laat zich maar moeilijk vastpinnen met woorden. De componist en zijn motivatie om een plaat te maken lijken soms een bruikbaarder aanknopingspunt. Jenssen reikt met het thema Japanse kerntechnologie hier peddels aan die ongetwijfeld door het legertje muziekbloggers gretig aangegrepen zullen worden. Het drama van de misschien wel grootste kernramp in de geschiedenis, wat wil je nog meer? Maar pas op: voordat je het weet laat je je verleiden tot voor de hand liggende analogieën die leuk klinken (natuurkrachten, fabrieken en geigertellers), maar waar de lezer niets wijzer van wordt. (Zet gewoon die plaat op, mensen!) Wie wil er nóg een tekst lezen waarin een bepaald genre Scandinavische muziek wordt vergeleken met ijzige windvlagen door mistige Fjorden? Ik in ieder geval niet.

Blijft dat Biosphere met deze erg geslaagde plaat waarschijnlijk nog meer lof zal oogsten dan met Dropsonde. Wat de Japanse zinnetjes in Monju 1 en Fujiko betekenen? Geen idee, maar eenmaal ondergedompeld in deze prachtige futuristische klankwereld heb je geen betekenis nodig om te kunnen genieten van N-Plants. Bij preorder via Touchmusic krijgt u er nog de bonustrack Oma bij. Het prachtige artwork is reden genoeg voor aanschaf van een fysiek schijfje. Beluister een compilatie van dit album in de SoundCloud.

Barbara Panther werd geboren in Rwanda, groeide op in Brussel en woont nu in Berlijn, wereldhoofdstad van de elektronische muziek. Daar heeft ze zo te horen haar draai gevonden. Haar titelloze debuutplaat is voor een groot deel erg sterk. Ze kan met een grote naam als Matthew Herbert achter de knoppen meteen op warme belangstelling rekenen van electrofans. Hij werkte eerder samen met Róisín Murphy, Björk, R.E.M, Cornelius en Yoko Ono. Het is goed mogelijk dat hij van haar expressieve stem gecharmeerd was omdat die hier en daar wel wat doet denken aan diezelfde Björk.

De lekker pittige electrobeats passen goed bij haar brutale uitstraling. Haar stem is niet echt mooi, maar dat wordt gecompenseerd door haar tomeloze energie. Die maken de hier en daar wat onvolwassen rijmpjes grotendeels goed. Het repeterende refrein “Move over to the other side, move over, make it real” is nogal flauw. Daar valt nog wat te winnen. Vals zingen heeft ze gewoon in haar stijl opgenomen, zie de smaakvolle video van Moonlight People. Dansen met fladderkleren, dat is nogal retro (zie Kate Bush) en wordt door Panther weer helemaal hip verklaard met deze video. Barbara Panther is een dame met attitude, even dol op make up en gekke outfits als Grace Jones. Dit komt goed over op de video voor de single Empire, al is dit zeker niet het beste nummer. De tien tracks zijn helaas wel wisselvallig van kwaliteit, zowel qua tekst als composities. De plaat is gelukkig wel fijn gevarieerd met makkelijk in het gehoor liggende dansnummers tot wat experimentelere noisy tracks. Het hele album is te horen in de SoundCloud. Probeer zeker even het eerste nummer Rise Up. Erg fijn! Leuk: er komt zelfs een nummer met trekharmonica langs. Fans van Fever Ray kunnen hier vast wel wat mee. Als la Panther zich niet te veel spiegelt aan de kinderlijke stembuigingen van Björk kan deze Afrikaanse diva het nog best eens ver gaan schoppen.

Stripblogger Michael Minneboo schreef een artikel over de actie in Het Parool. Het is later vandaag te lezen op zijn blog.

Brom & Vlieg creëren regelmatig een buzz op Facebook.

De avant-rap-act Shabazz Palaces uit Seattle is het vehikel van Ishmael Butler, die eerder actief was in Digable Planets en Cherrywine. In 2009 oogstte hij lovende kritieken met enkele ep's vol experimentele rap. Of Light And Shabazz Palaces leverde hem zelfs een deal op met het alternatieve rocklabel Sub Pop. Dat geeft al aan dat we niet met een doorsnee rapper te maken hebben. Sterker nog: Butler is geen rapper, maar een experimentele electrocomponist die ook rapt. Binnen het rapgenre is net als binnen de elektronische muziek een groeiend aantal subgenres ontstaan. Zo valt er ook voor mensen die niet zo van een eindeloze woordenstroom over een drum-en-baslijn houden inmiddels best wat te halen in de crossovergebieden, waar rap gemixt wordt met rock, pop, soul of elektronica. Zo speelde de ietwat vergelijkbare rapper Doseone zich al in de kijker met de experimentele hip hopgroep Themselves. Ook het muzikaal erg interessante Shabazz Palaces beweegt zich in dit crossovergebied. Butlers gruizige lage stem en wacky elektronica doen in het eerste nummer vermoeden dat je met een kloon van Tricky van doen hebt. Mis! Hij blijkt al snel een heel eigen gezicht te hebben. De teksten zijn nog leuk ook. Niks bitches 'n' ho's en vette auto's. Wel speelse kritische noten richting 'corny niggers'. Black Up is een waar luisterfeestje, met een plots opduikende heerlijk jazzy zangeres of duimpiano. De plaat is een aanrader voor fans van Prefuse 73, maar met slechts 26 minuten wel aan de korte kant. Goody, wat smaakt dit naar meer!

Bill Wells & Aidan Moffat - Everything's Getting Older
(Chemikal Underground / De Konkurrent)

Aidan Moffat was 10 jaar zanger van de Schotse band Arab Strap. De band hield er in 2006 mee op, waarna zowel Moffat als gitarist Malcolm Middleton solo verder gingen. Moffat ontmoette de experimentele jazzpianist en componist Bill Wells in 2003 en de twee besloten toen al samen een plaat te gaan maken. Everythings' Getting Older heeft acht jaar op zich laten wachten, maar het resultaat is er dan ook naar. Moffat staat bekend om zijn openhartige teksten over klotebaantjes, nightclubbing, slechte seks, alcoholische uitglijders en arbeidersleed. Zijn raspende stem, waarmee hij met een vet Schots accent meer voordraagt dan zingt is sinds de eerste Arab Strapplaat niet veranderd. Ook de teksten zijn op Everything's Getting Older melancholiek als vanouds, al gaan ze niet meer zo vaak over meisjes versieren in de kroeg. Hij lijkt met de jaren zijn misantropie ingeruild te hebben voor een mildere variant. En de postrock-gitaarnoise heeft plaats gemaakt voor een akoestische invulling, prettiger voor oudemannenoren. Well's sfeervolle pianospel past perfect bij Moffat's stem. Wells lijkt zich dienstbaar opgesteld te hebben met niet al te experimenteel spel. De sobere luisterliedjes zijn werkelijk prachtig. Cages doet met een gejaagde cellopartij het meeste denken aan Arab Strap, evenals het swingende jazzy A short Song To The Moon. De single If you Keep Me In Your Heart is het meest orkestrale nummer en tevens het eerste dat zij al in 2003 samen opnamen. Naast piano, trompet en drumcomputer hoor je hier ook twee leden van Belle & Sebastian: celliste Isobel Campbell en gitarist Stevie Jackson. Bonuspunten voor de mooie future portraits op het hoesje, getekend door Frank Quitely.

New York brengt zoveel hippe bandjes voort dat het nauwelijks bij te houden is. Ze moeten dus heel wat uit de kast halen om op te vallen. De New Yorkse avantrockscene, die zich voornamelijk in Brooklyn concentreert, lijkt inmiddels een wedstrijdje te doen: wie maakt de meest complexe gitaarmuziek? De ingewikkelde composities en rare maatsoorten lijken alsmaar extremere vormen aan te nemen. De prachtige platen van Dirty Projectors en Akron/Family waren al behoorlijk complex, Skeleton$ kan er ook wat van. In Barack Obama Blues is het net of er twee nummers door elkaar heen worden gespeeld. Wel een goeie illustratie van zijn lastige situatie overigens. Het duurt even voordat je grip krijgt op People, maar geduld wordt beloond want het is een prachtige plaat van een unieke band. Muzikant en filmmaker Matt Mehlan startte Skeleton$ als soloproject in 2001, gevolgd door diverse samenwerkingsverbanden onder andere namen zoals Girl-Faces Boys en Kings Of All Cities. Inmiddels is Skeleton$ een soort big band. De drumpartijen, hoekige gitaarpatronen en vingerverzwikkende fingerpickingmelodietjes doen regelmatig denken aan Gastr del Sol. Deze postrockgroep uit Chicago was van '93 tot '98 een toonaangevende band. Mehlan zal hun platen ongetwijfeld in de kast hebben, want hun invloed is onmiskenbaar aanwezig. Zijn zangstem klinkt toevallig ook een beetje als een kruising tussen Jim o'Rourke en David Grubbs. Maar epigonen zijn ze zeker niet. Beluister Grandma, een van de beste nummers, in de SoundCloud.

Ear PWR - Ear PWR (Car Park / De Konkurrent)

Dit synthpop-duo uit Baltimore maakt studentikoze liedjes die je met hun charmante sound moeiteloos inpakken. Ear PWR lijkt de hippe retrotunes van het type new wave meets Italo-disco zo uit de mouw te schudden. Helemaal in lijn met de al jaren voortdurende eighties-revival horen we vrolijke snelle toetsenriedeltjes en bliepjes, aangevuld met akoestische trommeltjes en een antieke drummachine. Een van de leukste nummers is Baby Houses. Toeteniste Sarah Reynolds is lastig te verstaan: haar zoete meisjesachtige stem wordt regelmatig weggeblazen door de analoge synths. Ear PWR produceert hapklaar hipstervoer, wat een tijdje hun zwakkere kant kan maskeren, maar niet lang. Al bij de tweede luisterbeurt blijken de liedjes niet veel om het lijf te hebben, zowel wat teksten betreft als composities. Bandlid twee is Devin Booze, die zijn eigen instrumentarium leerde bouwen aan het North Carolina Institute of Technology (opgericht door de grote Robert Moog zelf). Het lijkt erop dat Booze liever uitzocht welke geluiden zijn apparaten allemaal konden maken dan energie stak in het schrijven van goeie liedjes. Resultaat: veel vorm, weinig inhoud. Ear PWR blijft hier nog steken in bubblegumpop die eenmaal opgeblazen iets te snel uiteenspat. Maar we blijven toch benieuwd naar wat ze na dit debuut gaan doen want potentie heeft het duo wel. Download gratis twee nummers op LastFM .

Getild voor een nep-advertentie
WOUTER KEUNING

Kleine ondernemers wordt jaarlijkse miljoenen uit de zak geklopt door malafide telemarketeers. De Europese Commissie onderneemt actie. Wees altijd op je hoede als je telefonisch wordt benaderd voor het plaatsen van advertenties. Kijk altijd zeer nauwkeurig waarvoor je tekent en vraag om een toelichting als dingen onduidelijk zijn. Bel bij twijfel met het fraudemeldpunt van het steunpunt acquisitiefraude (let op: de website van SAF is fraudemeldpunt.nl. Fraudemeldpunt.com is in handen van een bedrijf dat zelf veelvuldig ondernemers advertenties aansmeert). Op basis van hun ervaringen kunnen ze vertellen welke partijen in ieder geval in het verleden mensen hebben opgelicht. Mocht een bedrijf toch ten onrechte een factuur sturen voor een dienst die je niet hebt afgenomen, betaal dan niet. Hooguit 10 procent van de fraudeurs onderneemt zelf juridische actie. Hoe onterechte nota te voorkomen?

'Ze hebben net de verkeerde te pakken', zegt Sandra de Haan strijdlustig. De Rotterdamse zzp'er is de dupe geworden van misleidende praktijken van het telemarketingbureau PR Online uit Hoogezand en reclamebureau MCL uit Gendt. 'Ze stellen dat ik een contract met ze ben aangegaan en dat ze nog ruim 1.900 euro van me krijgen. Totale onzin.'

De truc waar De Haan in is getrapt ging als volgt in zijn werk. Eind 2010 kreeg ze een telefoontje van MCL. De verkoper aan de andere kant van de lijn vertelde haar dat haar zaak al een half jaar gratis stond vermeld op de website online-bedrijfsgids.com, eigendom van MCL. De verkoper meldde dat die gratis vermelding zou aflopen en vroeg of De Haan een betaalde vermelding wilde. 'Ik zei dat ik geen interesse had.'

Of ze dat even per fax wilde bevestigen, omdat de incasso anders automatisch zou gaan lopen. Op de fax kruiste De Haan vervolgens het hokje 'Geen automatische verlenging' aan. Onlangs volgde een onaangename verrassing. De Haan: 'Ik kreeg een factuur waarop staat dat ik 1.984,92 euro moet betalen, omdat ik heb getekend voor een contract van een jaar.' Door de vage bewoordingen op de fax en de handtekening van De Haan op de fax, lijkt dat strikt juridisch te kloppen. Maar betalen doet ze niet. 'Ze hebben me er ingeluisd.'

De Rotterdamse is niet de enige die in deze truc is getrapt, weet Fleur van Eck. Sinds 2003 is zij de motor achter het Steunpunt Acquisitiefraude (SAF), dat werd opgericht om gedupeerden te helpen bij hun juridische strijd tegen fraudeurs. Op het Apeldoornse kantoor van SAF laat Van Eck dossierkasten zien vol zaken die de afgelopen jaren binnenkwamen. Ruim 29 duizend betwiste contracten zijn het, samen goed voor een waarde van 45 miljoen euro.

In 2011 kwamen er al 2.450 nieuwe meldingen binnen. Het gaat om betwiste contracten ter waarde van 2,9 miljoen euro. 'En dat zijn dan alleen nog de mensen die ons hebben weten te vinden en niet wensen te betalen. Velen betalen wel omdat ze niet in de gaten hebben dat ze worden misleid.' Het gros van de dossiers betreft klachten van mkb'ers en kleine zelfstandigen. 'Die pikken ze er bewust uit', zegt Van Eck. 'Zij hebben vaak het geld niet om juridische actie te ondernemen.'

Vermoorde onschuld

Mede door de opkomst van internet is de omvang van de fraude de afgelopen jaren rap toegenomen. Niet alleen in Nederland, maar in heel Europa. 'Er is een aantal brandhaarden. In Zürich, Barcelona en Zweden zit een groot netwerk. In Nederland concentreren de fraudeurs zich in Groningen, Drenthe en Noord-Holland. Naar schatting zijn in Europa zo'n 500 partijen actief op dit gebied. Een studie uit 2009 van criminologen Krista Huisman en Henk van de Bunt stelt dat op dat moment in Nederland zo'n 62 malafide organisaties leefden van advertentiefraude. Volgens Van Eck leidt het geen twijfel dat daar vaak georganiseerde criminele organisaties achter zitten. 'Er gaan jaarlijks honderden miljoenen in om.'

De bergen klachten leidden al een aantal maal tot aandacht in de media. Begin dit jaar bracht het tv-programma Opgelicht in beeld hoe telefonische verkopers van het bedrijf Website Services ondernemers onder valse voorwendselen probeerden advertentiecontracten aan te smeren op sites als bedrijvengids- online.com, internetgemeentegids.nl en telefoongids.com. Johann Stuut, directeur van Website Services, speelde in het programma de vermoorde onschuld. Die mensen hebben toch zelf een handtekening gezet, was de strekking van zijn verweer. Het is nauwelijks voorstelbaar dat deze praktijken al zo lang en op zo'n grote schaal plaatsvinden. Van Eck windt zich er mateloos over op. 'Het heeft geen prioriteit bij het Openbaar Ministerie omdat veroordeling in het verleden heel lastig is gebleken. Mensen zetten inderdaad zelf hun handtekening en niemand neemt natuurlijk het telefoongesprek op dat aan zo'n fax voorafging. Leg dan maar eens aan een rechter uit dat je bent misleid.' 'Bovendien', zegt Van Eck, 'wordt veel fraude vanuit land A gepleegd in land B. Om dat aan te pakken is internationale samenwerking nodig. Daar schort het nu aan.'

Pistool op het hoofd?

Ondertussen worden in de grote strijd soms kleine oorlogjes gewonnen. Het Europees Parlement omarmt vandaag als het goed is het voorstel van de Malteser europarlementariër Simon Busuttil kleine zelfstandigen als aparte groep op te nemen in de Wet oneerlijke handelspraktijken. Van Eck: 'Nu beschermt die wet alleen consumenten.' Eigenaar van PR Online Pascal Sichert is niet bereikbaar voor commentaar maar bedrijfsleider Erik Meijer laat telefonisch weten dat wat hem betreft zeker geen sprake is van misleiding. 'Hebben wij mevrouw een pistool op het hoofd gezet en haar gedwongen te tekenen? Nee toch. Wij verwachten van onze klanten dat ze goed lezen waar ze hun handtekening onder zetten. En als ze die handtekening zetten, verwachten we ook dat ze betalen.'

Natuurlijk ga ik die €1984 euro niet betalen, ookal wordt er met de deurwaarder gedreigd. Een paar dagdelen Googlen had me in korte tijd een schat aan schokkende informatie opgeleverd over dit fenomeen. Eveneens wat steekhoudende argumenten om in een aangetekende brief richting PR Online te Hoogezand te sturen. Lees en huiver. Sinds halverwege jaren 80 is een alsmaar groeiende groep fraudeurs actief die ondernemers geld afhandig maakt voor zinloze advertenties op schimmige websites die niemand kent. Ze doen zich voor als Gele Gids, Kamer van Koophandel, Telefoongids, Gemeentegids of online bedrijvengids. Simpelweg nee zeggen is vaak niet afdoende. Met slinkse belprotocollen lokken ze duizenden ondernemers per jaar in de val. Jaarlijks levert dat een schadepost van 400 miljoen op. Hoe gaat dat in zijn werk? Tros Opgelicht wijdde er een onthullende uitzending aan. Voorbeeld: ze sturen je per fax of e-mail jouw adresgegeven met expres een fout erin. Je wordt gevraagd dit te controleren en eventuele fouten door te geven. Met deze correctie zit je vervolgens aan een contract voor 3 jaar vast want het bericht is expres zo opgesteld dat je niet makkelijk ziet dat het een contract is. Duizenden euro's down the drain.

Ondernemers en vooral ZZP-ers zijn erg kwetsbaar omdat zij niet zoals consumenten beschermd worden door de 'wel tegen oneerlijke handelspraktijken'. Ze kunnen voor hulp niet terecht bij het Juridisch Loket. Daarbij ligt de bewijslast bij het slachtoffer. In de rechtzaal is bedrog echter vaak moeilijk te bewijzen omdat een niet opgenomen misleidend telefoontje geen bewijs is. De fraudeurs worden, aangemoedigd door hun eigen succes, steeds brutaler en schuwen intimidatie van hun slachtoffers niet. Hoog tijd voor actie dus. Je zoekt als ondernemer pas informatie over deze vorm van fraude nadat het kwaad al is geschied. Preventie is daarom belangrijker dan advies achteraf over wat je niet had moeten doen. Daarvoor zijn de sociale media zeer geschikt. Ik heb daarom een speciale Facebook-communitypage gemaakt waar ondernemers tips, handige links en ervaringen kunnen uitwisselen. Kennis is macht, dus.... spread the word!

Het MKB probeert al jaren tevergeefs de wet aangepast te krijgen zodat ondernemers beter beschermd worden. De Kamer van Koophandel stelde zich lang passief op, maar wil nu (door druk van politiek en bedrijfsleven) een actievere rol gaan spelen in het opsporen van pseudo-ondernemers. Zowel SP als VVD drongen in de Tweede Kamer al aan op aanpassing van de regels. Dit is helaas een langdurig proces. Zo lang er niets verandert aan de belabberde positie van ondernemers fietsen de fraudeurs fluitend tussen de mazen van de wet door. De hoop is nu gevestigd op de rechters om slachtoffers vaker in het gelijk te stellen en zo jurispudentie te kweken. Dat zou wellicht fraudeurs meer af kunnen schrikken een civiele procedure te starten dan tot nu toe het geval was.

Het Steunpunt Acquisitie Fraude helpt slachtoffers verweer te voeren met de juiste brieven en kennis. Bekijk de video van magazine De Zaak, op bezoek bij het SAF.

Excuus voor het haastige tekenwerk; dat heb ik wel eens zorgvuldiger gedaan. De strip moet je niet letterlijk nemen. Wel geeft het de onaantastbare positie van de directeur goed weer, evenals zijn opvattingen en de aard van het meningsverschil. Natuurlijk had veel eerder in het afstudeerproces aangegeven moeten worden dat Jasper's visie op toneel op het RCTH problemen zou gaan geven bij het afstuderen. Het script was al maanden bekend, evenals speelstijl en aankleding. Alles werd tijdens het 'groen licht moment' beoordeeld met voldoende. Ook Jasper's voorkeur voor verhalend theater in de Britse traditie was bekend. Je kunt niet op het allerlaatste moment met allerlei nooit eerder aangevoerde 'objectieve' (?) punten van kritiek aankomen om het stuk mee af te keuren.

Jasper laat het er niet bij zitten en dient een klacht in bij de onderwijsinspectie. De aantoonbaar onprofessionele gang van zaken tijdens het afstudeerproces moet door een extern persoon beoordeeld worden via het horen van álle commissieleden en betrokkenen. Niet omdat Jasper alsnog zijn diploma wil (daar heeft hij geen behoefte aan), maar om recht te maken wat krom is. Want van een objectief oordeel is hier geen sprake geweest, ookal wordt dat door de commissie (d.w.z. Paul R) ontkend. Persoonlijke smaak mag geen rol spelen bij het beoordelen van eindexamenwerk, of iemand nu beeldende kunst of theater maakt. Dat geldt ook voor het wel of niet mogen van een leerling. Jasper is nu eenmaal niet van het experimenteel taboedoorbrekend improvisatietheater, waar het RCTH zich zo graag mee profileert. Van Shakespeare houden is blijkbaar niet bon ton aan het RCTH. Daar op deze manier achter te moeten komen is niet acceptabel. Wordt vervolgd!

Een docent geeft een voorbeeld: Riad fluistert dat hij graag het schoolplein wil spelen. "Wat wil je graag spelen op het plein?', vraag ik. "Dat kinderen naar binnen lopen", zegt hij. "Werd er ook iets gezegd?" Riad knikt. "Door wie?" "Meester Bert". "Ah, de directeur zei iets?" Riad weet niet meer welke woorden werden gebruikt maar legt langzaam uit dat toen de bel stuk was, de kinderen naar binnen werden geroepen door de directeur. "Het was heel hard" zegt hij met bewondering. Met elkaar maken we zinnen die de directeur geroepen kan hebben. Dan mag iedereen de spelvloer op, Riad in het midden. Iedereen speelt de directeur. Riad mag steeds als eerste de denkbeeldige kinderen naar binnen roepen. De anderen spelen hem vervolgens na. De eerste keren doet Riad het wat voorzichtig, maar wel met een heleboel plezier. " Doe je schouders maar net zo recht als meester Bert" zeg ik. Dan krijgt hij de smaak te pakken. Hij recht zijn schouders en zet ook zijn voeten wat verder uit elkaar. "De pauze is afgelopen, iedereen naar binnen!" klinkt het nu zo duidelijk dat een aantal kinderen hun handen voor de oren doen. "Zo, he!" zegt Ali.

De eerste schets was te stripachtig, dus moest ik iets andere verzinnen. Omdat ik het toch wel een leuk idee vond, voeg ik hem hier even toe:

Van new romantic pop heeft David Sylvian al zo’n twee decennia geleden afscheid genomen. Vanaf Blemish in 2003 begon hij electronica te gebruiken in zijn muziek en zocht aansluiting bij modern klassieke componisten en impro-artiesten. Manafon uit 2009 was vrij experimenteel voor zijn doen met nogal abstracte soundscapes. Voor Died In The Wool heeft hij alle tracks van Manafon herbewerkt, met behulp van componist Dai Fujikura en enkele improjazzmusici. Daarnaast staan er nog 6 nieuwe stukken op. Net als op Manafon hebben de tracks nauwelijks kop of staart, werken nergens naar een climax toe en wiegen je daardoor langzaam in slaap. Een aangename slaap, dat wel. De cello’s, violen, galmtapijten, zachtjes rammelend ijzerwerk, een enkele saxofoon of tokkelende gitaar, sfeervol is het zeker. De productie van Jan Bang and Erik Honoré is ronduit perfect. Waar komt dat onbevredigende gevoel dan toch vandaan?

Op muzikaal vlak is hij zijn grenzen blijven verleggen, maar de manier van zingen is daar niet in mee gegaan. Een lang uitgesmeerde vibrato achter elke introspectieve zin en melancholieke mijmering is zijn handelsmerk. De eenvormigheid van deze zangpartijen zorgt ervoor dat de nummers nauwelijks van elkaar te onderscheiden zijn. De aandacht verslapt daarom al snel, ondanks de smaakvolle arrangementen. Daarbij grossiert Sylvian in een melodramatisch soort poëzie vol grote emoties die je ófwel prachtig vindt, óf vreselijk pretentieus. “When it comes, the landscapes listens, shadows hold their breath... There’s a man down in the valley who is moving back in time. He bears a grudge against the English. And the future will contain random acts of senseless violence... Your sanity shattered... The beating of powderblack wings left you blind”.

De literaire ambitie druipt ervan af, maar de teksten vol Weltschmerz zijn helaas niet pakkend. I Should Not Dare is één van de weinige ‘echte’ liedjes. De bonus-cd in de oogstrelende luxe box met tekeningen van George Bolster op de hoes bevat één stuk: audio from the installation When We Return You Won’t Recognise Us. Geen nummer of track, maar een installatie. Sylvian is geen muzikant, maar een sound artist. Laat dat duidelijk zijn. Op de speciale website over Died In The Wool licht hij een en ander nog toe, zoals het een ware kunstenaar betaamt.

Heeft Jason Molina een nieuw bandje? Nee, de stem van O’Death’s zanger-gitarist Jamie lijkt alleen maar sterk op die van de voorman van Songs: Ohia. Onvast en vol melancholie. Muzikaal vissen Molina en O’Death ook uit dezelfde vijver. Deze baardmannen uit Brooklyn NY brengen donkere Americana met gitaar, banjo, viool, drums, bas en samenzang. De bandnaam verwijst naar een beroemde traditional uit de Apelachen. Na oprichting van de band in 2003 hebben ze bijna non-stop getourd en daarmee een stevige fanbase opgebouwd. De single van hun vierde plaat, Bugs is vrolijk en melodieus. Dit eerste nummer is bepaald niet representatief voor de rest van Outside. Die is beduidend zwaarder van sfeer.

Een van de mooiste nummers is het bonkende en slepende Alamar, dat qua sfeer tegen oude Nick Cave en Tom Waits aanleunt. In het slotnummer The Lake Departed bereiken ze een zinderend hoogtepunt met traporgel en een wanhopig kermende Jamie. “Leave her body in the snow. Leave her body in the snow. There’s nowhere else for her to go.” Traag stampend ploegen ze zich een weg door dit tragische verhaal. Dit nummer is een waar New Yorks equivalent van De Kift. Wie vroeger naar The Willard Grant Conspiracy luisterde zou deze plaat eens moeten proberen. O’Death is niet vernieuwend, maar dat hebben ze ook niet nodig om indruk te maken. Dat lukt hen gemakkelijk met deze elf erg mooi gearrangeerde liedjes. Ze worden alleen maar mooier met elke luisterbeurt.

Adebisi Shank - This is the second album of a band called Adebisi Shank (Sargent House / Richter Collective - Sonic Rendezvous)

De tweede plaat van deze experimentele indierockers hakt er goed in. Dit trio uit het Ierse Wexford maakt percussieve, superstrakke instrumentals en toerde zich de laatste jaren van Europa tot Japan een slag in de rondte met onder andere Faith No More. De complexe drumpartijen met daar doorheen hakkende gitaren lijken beïnvloed door Don Caballero. Ook doet het snijdende gitaargeluid soms denken aan Steve Albini. Buiten de landsgrenzen mogen ze nog vrij onbekend zijn, de Ierse bloggers dragen hen op handen: met hun debuutalbum wonnen ze Digital Socket Awards voor Best Album, Best Rock Act en Best Design.

Adebisi Shank houdt van kort maar krachtig. Bassist Vin legt uit: “On the first album, our mission was get in, tear it up, get out. The whole thing is over in about 24 minutes, which is really cool, but this time we wanted to make something that you could really spend a bit of time with, get a bit lost in. This one’s 40 minutes, which might not sound a lot, but to us that is almost like a double album”. Drums en gitaren worden aangevuld met electronica, marimba, blazers, vocoders, percussie ensembles en vintage synthesizers. Al dat spierballenvertoon levert een overdonderend album op dat met 40 minuten niet aanvoelt als kort. Subtiele momenten zijn schaars en daarom extra fijn als ze langs komen, zoals track 5, dat (-_-) heet. Bekijk ze live op YouTube. Van dit talentvolle hyperenergieke bandje gaan we ongetwijfeld meer horen.

Het yin-yang symbool werd in de schetsfase wel gecorrigeerd door de redactie: het zou niet bekend genoeg zijn bij docenten. Daarom kon er beter een illustratievere uitwerking aan gegeven worden dan de meer tekstgerichte zwart-witversie die ik eerst had gemaakt. Eerste versie:

De kleurenversie vond ik bij nader inzien ook wel mooier.

(Staatsakt / Rough Trade)

Jason Forrest maakt al een jaar of tien digitaal vuurwerk. Onder de naam Donna Summer mixte hij rock-n-roll met noisy breakcore en ontwikkelde daarmee een zeer herkenbare eigen plunderphonics-stijl. Zo verwerkte deze alleseter samples van onder andere Slayer, Steely Dan, B 52's, Supertramp, Talking Heads, Elton John en The Cure in zijn vrolijke mash-up-tracks. Stuiterend over het podium weet de mollige Amerikaan als geen ander hoe een laptopconcert ook tot een visueel spektakel te maken. Op cd komt zijn componeerplezier gelukkig ook goed over.

We hebben zes jaar op The Everything moeten wachten. Hij heeft er vast niet non-stop aan gewerkt in z'n Berlijnse studio: zijn label Cock Rock Disco zal ook veel tijd in beslag hebben genomen. De plaat klinkt wat minder chaotisch en fragmentarisch dan eerder werk. Minder breakcore, een opener geluid en het tempo is in veel nummers naar beneden geschroefd. Dit alles zorgt voor een toegankelijker geheel dan we van hem gewend waren. Toegankelijk, maar niet glad en altijd spannend. De kitchy synths en vette gitaren maken het een herkenbare Forrest. En een erg goede ook. Het funky eerste nummer New Religion is meteen een topper (check de soundcloud link). Wanneer hoor je ooit een tuba in breakcore? Bij Forrest dus.

Liefhebbers van de quiz ‘herken de popsongsample' hebben pech: ondergetekende heeft er niet één gespot (of niet goed opgelet?). Zang is zoals gewoonlijk zo goed als afwezig en wordt geen moment gemist. Want wat is er weer veel te beleven op zijn elfde plaat! Ook digitale saxofoons zet hij in. Archive doet daarmee denken aan zijn Londense collega-laptopartiest Simon Bookish. The Equisite organ eindigt met een subtiele toetsenpartij, gevolgd door de heerlijke uptempo stuiterballentrack Roger Dean Landscape. Isolation, Too is met bijna alleen piano een atypische afsluiter, die bijna naar Aphex Twin neigt. The Everything is springerig, vol verrassende wendingen, enorm gevarieerd en soms ook grappig. Fans van Prefuse 73 zal deze plaat zeker bevallen. Er staat geen enkele minder nummer op: alle elf steengoed.

Hij is in zijn geheel te horen op de luisterpaal van de vpro. Nog enkele dagen vermoed ik.

Peter Stampfel begon in 1963 met Steve Weber het psychedelische folkduo The Holy Model Rounders. De New Yorkers maakten tot in de seventies furore met hun mix van grappige ontspoorde remakes van klassieke Amerikaanse folksongs en eigen liedjes. Stampfel is altijd muziek blijven maken en bezocht in 2007 het Rotterdamse podium Worm, thuishaven voor experimentele muziek en opvallende randfiguren. Daar werd namelijk een film vertoond over The Holy Model Rounders, gevolgd door een optreden. Stampfel werd begeleid door een gelegenheidsband van drie Worm all-stars: gitarist Lukas Simonis, celliste Nina Hitz en de Schotse drummer-performer Alan Purves. De samenwerking beviel zo goed dat hij met hen in New York een week repeteerde en daarna in Simonis’ studio 15 nummers opnam.

Het resultaat mag er wezen: Stampfel blijkt nog altijd dezelfde energieke en onaangepaste entertainer. De goedlachse oude hippie zingt zo vals als een kraai, maar komt er dankzij z’n fijne humor goed mee weg. Het geeft de liedjes alleen maar meer karakter, ongeveer zoals Daniel Johnston en Eugene Chadbourne dat doen. De plaat opent met een grote hit van The Unholy Model Rounders uit ’75: Fucking sailors in Chinatown, te horen op de site van Acidsoxx Musicks (link zie boven). De liedjes zijn deels traditionals uit de jaren 30, deels eigen werk, uitgevoerd met banjo, viool, keyboards, gitaar, cello, samenzang en een flinke scheut nonconformisme. Comes Along is zelfs uit 1905. Ook Simonis bracht een nummer in: Maximum Spare Ribs, destijds geschreven voor zijn band AA Kismet. Purves bedient zich van allerlei speelgoed dat je normaal niet op een podium aantreft, tot en met enorme neusfluiten aan toe. Live komt dit drum-en-fluitspektakel beter tot z’n recht dan op cd. Wie behoefte heeft aan een beter humeur is deze aanstekelijk vrolijke plaat zeer aan te raden. Te koop in onder andere de Wormshop. Op onderstaande foto: Stampfel en Weber toen en nu.

Het prachtige uitklaphoesje is een ontwerp van de kleurenstencilspecialisten van Knust uit Nijmegen. Toch is het niet daar gestencild, maar gewoon offset gedrukt in de VS. Uit praktische overwegingen denk ik en stukken goedkoper dan ouderwets handwerk.

Dit is de tweede versie, een week na de eerste met markers ingekleurde versie. Inkleuring met Photoshop ziet er op scherm toch beter uit en de compositie kon ook nog wel wat spannender. Versie één was:

Vijf in het zwart geklede mannen nemen plaats in het donker terwijl de rookmachine alvast de toon zet. RONIN is op toernee om zijn derde cd Llyria te promoten. In lange stukken bouwen de mannen uit Zürich langzaam de spanning op. Bandleider en componist Nik Bärtsch speelt vaak lange tijd maar 2 of 3 noten op de Steinway, perfect gedubbeld door de bassaxofoon. De langharige bassist Björn Meyer lijkt met zijn zessnarige Westone zo uit een symfo-rockband geplukt. Zelf noemen ze hun door Japanse rituele muziek geïnspireerde stijl zen-funk. Melodisch is hun minimalisme soms wat saai: veel herhaling, weinig breaks. Maar die paar simpele noten scheppen juiste alle ruimte voor een enorme hoeveelheid details, tegenritmes en sfeervolle pianolagen. De superswingende grooves blijken de ideale speeltuin voor percussionist Andi Pupato. De blikvanger van de band maakt veel indruk met diverse shakers, bellen en een intrigerend metalen vat dat met elke slag exact het sonar-geluid uit de film Das Boot maakt.

In de muziek van RONIN lijkt timing belangrijker dan de noten. RONIN gaat over het perfecte samenspel, met z'n vijven één organisme zijn. Jazz kun je het nauwelijks noemen: elke noot lijkt vast te staan, ondersteund door de uitgekiende computergestuurde lichtshow, die geen ruimte laat voor improvisatie. Dit is modern gecomponeerde head music. Ookal swingt de band de pan uit, hun Zwitserse precisie komt soms wel wat klinisch over. Gelukkig lachen Meyer en Bärtsch af en toe genietend naar elkaar, wat de uiterst serieuze performance wat lucht geeft.

Voor de klassieke jazz-solo, waarin door bassist of drummer even een heel eigen pad wordt ingeslagen, is in RONIN geen ruimte. Die strenge aanpak zet het publiek op het verkeerde been; het lijkt een slimme strategie. Bassaxofonist Sha lijkt lang een gehoorzaam radertje in de machine, tot hij een altsax pakt en een bijna lyrische Arabische melodie inzet, die in één klap het mooiste moment van de avond oplevert. Zou hij daarom Sha (Sjah) heten? Ook Bärtsch gaat een paar keer onverwacht expressief te keer met handen en stokken ín de piano.

Jaga Jazzist speelde een paar dagen eerder in dezelfde zaal. RONIN heeft duidelijk raakvlakken met deze Noren, met één groot verschil: dosering. Jaga Jazzist speelt met 9 man die allemaal voortdurend hun zegje willen doen, wat vaak een vermoeiende overdaad oplevert. Daar heeft RONIN geen moment last van: ze spelen geen noot te veel. Het geluid in zaal 1 van het nieuwe L/V-gebouw op de Kop van Zuid was al even perfect als de muziek, met precies het juiste volume (zo moet het dus, heren geluidstechnici!). Dat leverde een heerlijk avondje minimal jazzrock op. Op MySpace zijn wat stukken te horen.

(eigen beheer, zwart/wit, 80 pagina’s, €10,20)

Joost Verweij werkt 32 uur per week als webdeveloper bij een IT-bedrijf. Voor strips maken heeft hij daarom weinig tijd. Wel meer dan genoeg ideeën, dus tekent hij dagelijks in de trein tussen Nijmegen en Utrecht zijn belevenissen op. Dat geeft natuurlijk beperkingen die tekenaars die full time achter hun tekentafel kunnen zitten niet hebben. Hij hanteert daarom een economische stijl, een soort stripsteno. De wat kale stijl wordt gelukkig gecompenseerd door de charmante inhoud. De strip-Joost heeft evenals zijn sad rabbits een soort tieten waar ogen horen te zitten, waardoor hij een permanent verbaasde blik heeft. Hij verbaast zich over de kleinste dingen en kan ook van kleine succesjes blij worden, zoals het terugvinden van een fietssleutel.Joost is geen exhibitionist, maar neemt je wel met een fijnzinnig soort humor op sleeptouw door een leven dat niet groots en meeslepend is. Zo leren we hem kennen als vader van Janna (6), blijkt dat hij ook een gitarist is die liedjes schrijft, naar een concert van The Fleshtones gaat, vakantie viert in Frankrijk, zich ergert aan de Nederlandse Spoorwegen en het WK voetbal, af en toe behoorlijk raar droomt en een kat heeft die Juno heet.

Op www.sadrabbits.com zijn 8 pagina’s te lezen uit Toevallen 3. Wel zo handig want het boek is niet in een stripwinkel door te bladeren. Het boek is namelijk alleen te koop op zijn site via print on demand. Deze manier van uitgeven wordt steeds vaker gebruikt. Niet alleen door DIY-tekenaars, maar ook grote uitgevers overwegen print on demand omdat ze ondanks de zich maar voortslepende crisis in uitgeversland veel titels willen blijven uitbrengen. Print on demand-drukwerk is inmiddels nauwelijks meer van offset te onderscheiden. Met kleine oplages blijf je nooit met een grote stapel boeken zitten, al zijn de kosten per boek natuurlijk wel hoger. Voor het geld doet Joost het dan ook niet. Is het dus een hobby? Ga uw mond spoelen! Hij legt het nog één keer uit:

Veel mensen denken dat de piano een snaarinstrument is. Hauschka hamert gedurende Salon des Amateurs maar eens op de feiten: de piano is een percussie instrument. Componist Volker Bertelmann uit Düsseldorf maakt een soort minimal techno, maar dan gespeeld op een geprepareerde piano. Dat wil zeggen: tussen de snaren zijn allerlei objecten aangebracht die het geluid vervormen. Na een paar sobere platen komt hij nu met een wat meer orkestraal aangekleed album. Een echte koerswijziging is dat niet. Op zijn vorige plaat experimenteerde hij ook al met strijkers en blazers, met wisselend succes.

Deze keer werkt hij samen met de cellist Joe Burns (Calexico) en twee drummers: Samuli Kosminen (Múm) en John Convertino (Calexico). Met twee drummers verwacht je een ritmisch spektakel, maar dat valt tegen. De onopvallende boem-klap vierkwartsmaten zijn zo naar de achtergrond gemixt dat je goed moet luisteren om ze te volgen. Alle aandacht gaat naar de gedempte 'beats' van de piano. In tien repetitieve stukken wil hij een brug slaan tussen modern klassiek en dance. Maar zijn aanpak is zo weinig opzwepend dat de term dansmuziek eigenlijk misplaatst is. Hauschka's richtingloos voortkabbelende klanktapijten zijn duidelijk gericht op het hoofd, niet op de benen.

De patronen zijn koel en beheerst uitgevoerd, net zo typisch Duits als de platen van To Rococo Rot, die eveneens leunen op herhaling en een zelfde mechanische sfeer ademen. Nergens wordt naar een climax toegewerkt, waardoor hij voortdurend balanceert op de grens tussen subtiel en saai. Dit gebrek aan spanning doet de plaat geen goed, ondanks enkele mooie momenten waarop plots een viool, melodica of trompet binnen valt. Toch is Salon des amateurs geen slechte plaat. Wie de moeite neemt er echt voor te gaan zitten, kan veel moois ontdekken in de subtiele gelaagdheid en sfeervolle details. De toegevoegde instrumenten geven het geheel meer warmte dan eerdere platen. Voor de alles-van-Hauschka-koper: in de loop van het jaar zal een serie remixes op 12" uitkomen, gevolgd door een verzamelplaat met remixes in de originele tracklisting van Salon des Amateurs.

Asobi Seksu - Fluorescence
(Polyvinyl / Sonic Rendezvous)

Zowel de door Vaughan Oliver ontworpen hoes als de dromerige shoegazepop wekken de indruk dat we hier met een typische 4AD-band te maken hebben. Herinneringen aan Lush, Belly en Cocteau Twins dringen zich al snel op. Toch zit Asobi Seksu bij Polyvinyl. Het New Yorkse duo, bestaande uit zangeres Yuki Chikudate en gitarist James Hanna, maakt nu al zo'n zes jaar vrolijke fuzzy dreampop.

Chikudate ontpopt zich vooral in de eerste paar nummers van hun vierde plaat als een Liz Fraser-adept. Helaas mist ze het krachtige geluid en unieke persoonlijkheid die de Schotse diva wél heeft. Daarnaast zingt Chikudate niet in geheimtaal, maar Engels, wat toch nog knap lastig te verstaan is omdat de zoete hoge vocalen meestal verzuipen in de galmende toetsen- en gitaarbrij. De bombastische plaat leunt erg op sound. Dat de liedjes compositorisch niet veel om het lijf hebben kan niet verhuld worden door de akkoorden in een mistige geluidswolk te hullen. Esthetiek gaat bij Asobi Seksu duidelijk voor het goed uitgewerkte idee. In het persbericht wordt op kritiek alvast geanticipeerd: 'Don't overthink it. This time our agenda was to not have one at all, to be mellow about the process and not obsess over everything.' Hadden ze dat nu wél gedaan, dan was de plaat wellicht beter geworden. Nu weet de band de aandacht niet lang vast te houden. Maar als u aan mooie klanken genoeg heeft en ook Blonde Redhead in de kast heeft, zal u dat waarschijnlijk een worst wezen. Dan is het gewoon genieten van Fluorescence.

Vrouwen kunnen vaal lang over details vergaderen, op zoek naar consensus. Mannen zijn minder perfectionistisch, pakken de dingen vaak wat praktischer aan en zijn ook minder met zelfreflectie bezig. In de klas gebruiken ze vaker humor tijdens de les en kiezen ze vaker voor praktische fysieke bezigheden tijdens de les. Dat slaat vooral bij de jongens erg aan. Echte houtjes hakken in een les over hout is natuurlijk veel leuker dan plaatjes kijken, stil zitten en luisteren.

Wanneer een melancholieke viool het openingsstuk Teeth inzet, lijk je in een compositie van Górecki te zijn beland. Het galmt alsof het in een kerk is opgenomen (wat wellicht ook zo is). Track twee slaat abrupt een andere weg in met springerige electrobeats, waar al snel strijkers doorheen weven. Dit nummer doet erg aan Four Tet denken. De Berlijnse klassiek geschoolde pianist Frahm is pas 28 en heeft al een geheel eigen stijl ontwikkeld. Hij combineert modern klassiek met electronica, wat op zich natuurlijk niet uniek is, maar zijn compositietalent heeft wel jubelende kritieken opgeleverd en een grote schare fans. Hij maakt op 7fingers de hoge verwachtingen meer dan waar. Op zijn debuut Wintermusik uit 2009 hoorde je alleen piano met een beetje traporgel. Nog vrij minimal allemaal. Maar Frahm pakt op zijn derde plaat eens flink uit.

Hij werkt hier samen met een violiste van het Wolf-Ferrari-Ensemble, Anne Müller. Waar je tijdens Wintermusik nog kon wegdommelen bij ingehouden, deels geïmproviseerde pianopartijen, houdt hij hier de aandacht van begin tot eind vast met zeer afwisselende nummers. Serene ambient tracks worden afgewisseld met uitbundig gelaagde electronica. Deze dynamiek haalt het maximale effect uit de beats. Met verbluffend resultaat. De fluisterende stemmen in Because this must be lijken uit een oude film geleend. Het nerveuze Journey of a traveller had als je de viool weg denkt zo op een soloplaat van Thom Yorke kunnen staan (die overigens ook fan van hem is). Onverwacht begint Frahm in het laatste nummer plots te zingen. Helaas zorgt de wel wat zouteloze zangpartij voor een anticlimax. Long enough had een nummer van James Yuill kunnen zijn! Maar ondanks deze slappe afsluiter vormen Nils Frahm en Anne Müller op 7fingers een gouden duo, dat hopelijk nog vaker zal samenwerken. Fans van Max Richter en Johann Johannsson zounden de plaat zeker eens moeten proberen.

Een van de thema's dit jaar was de communistische western. In het oostblok legden ze de accenten net even wat anders:

Als je in plaats van vragen te stellen benoemt wat het kind aan het doen is, wordt die druk om aan verwachtingen te voldoen minder. Dit nodigt zulke kinderen sneller uit een gesprek te beginnen. Een tip voor ouders: geef je kind plaatjes mee van iets waar hij of zij mee bezig is. Dat maakt het praten over die dingen in de klas makkelijker.

De avantrockband Deerhoof is alweer aan plaat nummer elf toe. Altijd weer een verrassing: de band heeft de laatste jaren steeds meer twee gezichten gekregen die om voorrang lijken te strijden. Welke kant zou het deze keer gaan winnen? De eerste platen stonden nog vol rauwe gitaarnoise en improvisaties. Rond 2005 sloop er steeds meer pop tussen de noise en ingenieuze ritmes door. Ongepolijst livegeluid maakte steeds vaker plaats voor een gelaagde studioaanpak met toegevoegde synthesizers, bellen, sambaballen en ander speelgoed. De kinderlijke vrolijkheid en meezingbare liedjes leverden een snel groeiend aantal fans op. Deerhoof citeert graag uit allerlei genres: punk, postrock, seventies-rock, modern gecomponeerd en zelfs van een zoet popliedje zijn ze niet vies. Soms combineren ze meerdere genres in één nummer. Met een fijn gevoel voor humor namen ze zelfs een onvervalst bluesrocknummer op (een van de vier bonustracks op de Japanse persing). De nieuwe plaat opent met veel ruimte voor Matsuzaki's charmante vocalen. Behold a marvel in the darkness kan bijna doorgaan voor een kinderliedje, totdat de noisegitaren weer losbarsten.

Na jaren lang elk jaar een plaat uitbrengen heeft de band uit San Francisco nu twee jaar de tijd genomen voor dit album. Het anarchistische gitaarhakwerk van John Dieterich en Ed Rodriguez, het gepiep van bassiste Satomi Matsuzaki en het speelse drumwerk van Greg Saunier hebben nog nooit zo'n breed palet aan sferen en geluiden opgeleverd als op Deerhoof vs. Evil. Het contrast tussen het tere flamencogitaarliedje No asked to dance en de rauwe noise van Let's dance the jet is enorm. Secret Mobilisation is met een rechtdoor vierkwartsmaat en simpele akkoorden het meest toegankelijke nummer dat ze tot nu toe hebben uitgebracht. Slotnummer Almost everyone, Almost everyone klinkt bijna even zoet en synthetisch als Blonde Redhead anno 2010: geen gitaren maar alleen synthesiszers en zang. Alles bij elkaar een licht disoriënterende ervaring. Maar wat voor toer ze ook op gaan, de herkenbare Deerhoof-aanpak houdt alles bij elkaar. En wat zitten er weer een parels tussen! De single Super duper rescue heads is zeker één van hun beste nummers ooit. Conclusie: de strijd tussen toetsen en electronica versus gitaarherrie is nog onbeslist. En gelukkig maar! Deerhoof blijft hierdoor even onvoorspelbaar als geniaal. Elke dag een ander nummer valt alvast te alvast horen op Global Album Leak totdat de plaat 25 januari uitkomt.

Ensemble is het project van de in Montreal wonende Olivier Alary. De van oorsprong Franse componist maakt muziek waarin folk, postrock en electronica gecombineerd worden met een orkest. Ensemble zit daarmee tussen modern klassiek en pop in. Hij schreef stukken voor films, documentaires en voor exposities in grote musea. Op zijn vorige plaat werkte hij samen met Cat Power en Lou Barlow. Ook had hij een flink aandeel in Björk's Medúlla. Zijn nieuwe album Excerpts heeft als thema verlangen naar het verleden en is daarom geheel akoestisch opgenomen (geen software of sampling). Ook de wals Valse des Objets Trouvées en de strijkkwartetjes klinken nostalgisch. De hoesfoto van een rommelig interieur is goed gekozen: het verleden spat er vanaf. De strijkers en fluiten zorgen niet zoals op platen van Sufjan Stevens voor vuurwerk, maar de lang uitgesponnen tonen leggen een melancholieke deken van geluid neer. Things I forget is met fluisterende stemmen en uptempo violen een van de opvallender stukken.

Zodra de bedaarde stem van zangeres Darcy Conroy inzet krijgt het geheel meteen een draai richting het Franse chanson. Engels en Frans wisselen elkaar af, wat een afspiegeling is van het leven in Montreal. Het persbericht noemt Conroy's stijl insouciant. Vlak en expressieloos komen helaas meer in de richting. Les siasons viennent is zelfs ronduit slaapverwekkend. Alary zingt soms ook zelf, maar al even vlak als Conroy. De instrumentale gedeelten zijn daarom het meest geslaagd. In En attendant l'orage schudt een electrische gitaar met distortion de boel op, wat dit het meest postrock-achtige nummer maakt. Maar echt spannend wil de plaat maar niet worden, ondanks titels als ‘storm' en ‘lawine'. Een van de betere nummers is Envies d'Avalanches waarin piano en snaredrum elkaar opjagen, gevolgd door opzwepende strijkers en zelfs Alary legt hier net even wat meer vuur in zijn stem. Pas als de plaat bijna is afgelopen wordt het onverwacht spannend. Het dissonante slotnummer Before night is echt prachtig. Deze herinnering aan het oudere werk van het moderne kamerorkestje Rachel's had best wat langer mogen duren. Wakker blijven tot het einde dus! Op MySpace kun je enkele stukken horen.

Gitarist Steve Marion mag dan met z'n bandmaatjes in de bossen ergens buiten New York wonen, hij hangt graag in Brooklyn rond en dat is goed te horen. Zijn springerige gitaarrock sluit naadloos aan bij de hippe en vruchtbare Brooklyn-scene, waar ook MGMT en Yeasayer (waar hij voorprogramma voor was) deel van uitmaken. Zijn debuutalbum Wondervisions doet vanwege de ongewone ritmiek en percussieve manier van spelen vooral denken aan Dirty Projectors, met één duidelijk verschil: Marion zingt niet, wat oehoe's en lalala's daargelaten. Het gaat hem duidelijk om de sound en die is zeker opvallend te noemen. Het gitaargeluid wordt vaak op zo'n manier vervormd dat het als een synthesizer klinkt, of een mengvorm van toetsen en snaren. De drummer heeft slechts een ondersteunend bijrolletje. Vrolijke catchy riffs worden afgewisseld met behoorlijk dwarse passages. Het neurotische Butterfly doet zelfs een beetje aan Captain Beefheart denken. Ook noemt hij Stevie Wonder als inspiratiebron, maar dat hoor je eigenlijk alleen in het titelnummer Wondervisions terug.

De plaat lijkt uit te nodigen tot dansen, maar al snel struikel je over de ene na de andere rare break. Of hij schakelt plots over op een lieflijke akoestische gitaartokkel. Marion kan erg aanstekelijke rock nuggets schrijven, maar de twaalf korte stukken missen wel een beetje kop en staart. Zonder zang klinken de tracks als schetsen die nog op weg naar een liedje zijn. Er is niet makkelijk een memorabel nummer te ontdekken. Wondervisions klinkt bij een eerste luisterbeurt daardoor als los zand, maar na een paar keer draaien blijkt de plaat een echte groeier. De onconventionele structuren hebben even hun tijd nodig, maar geven dan ook veel moois prijs. Hoe vaker je deze plaat hoort, hoe minder je een zanger mist. Wondervisions komt half februari uit en is een intrigerende plaat. Hier kun je een voorproefje beluisteren.

De mannen van indie-folkband Bon Iver maken meer liedjes dan ze in hun band kwijt kunnen. Hun debuut For Emma, forever ago (2008) leverde hen al snel veel fans op die waarschijnlijk ook Midlake, Jason Molina en Sufjan Stevens in de kast hebben. Vooral in de VS zijn de laatste jaren nogal wat akoestische new folk-bands actief. Bon Iver behoort niet tot de freakfolk-scene, maar gaat voor goed geschreven liedjes zonder franje. En werkelijk prachtige samenzang. In 2009 brachten ze de ep Blood bank uit en daar is het tot nu toe bij gebleven. Frontman Justin Vernon had het namelijk druk met twee andere bands: GAYNGS en Volcano Choir. Fans van Bon Iver zouden het prachtige Volcano Choir-album Unmap zeker eens moeten proberen.

Sean Carey zingt in Bon Iver, drumt en speelt piano. Ook hij is nu een zijpad ingeslagen met een solo-album. Op All we grow gaat hij wat experimenteler en minder liedjesachtig te werk dan in Bon Iver. Hoofdrollen zijn deze keer voor zijn hoge zachte stem en soms minimalistische pianopartijen. Een subtiel album met verstilde composities die hier en daar aan de latere Talk Talk doen denken. Een beetje somber is het wel, maar dat past goed bij zulke intense muziek. De drumpartijen dringen zich niet op maar zitten wel behoorlijk geraffineerd in elkaar als je erop let. Dat zal vast het gevolg zijn van een geschoolde achtergrond in klassieke percussie. Af en toe komen er ook noisy gitaarimprovisaties langs, blazers en vibrafoon. Het stevig rockende Action valt daarmee op een prettige manier wat uit de toon. Prijsnummer In the dirt is van een schoonheid die je niet glad vergeet. Je kunt het hier beluisteren. All we grow is een beetje introverte plaat, die naarmate je hem vaker hoort, steeds meer indruk maakt.

The Psychedelic Aliens - Psycho African Beat (Voodoo Funk Academy / Clear Spot)

In de jaren 60 en 70 werd er ook in Afrika flink op los gefunkt en gerockt. Invloeden van vooral Amerikaanse bands werden gemengd met de eigen muzikale tradities en instrumenten. Dat leverde steevast een feestelijke mix op van funk, jazz, rock, soul, samenzang en psychedelica. Het Keulse label Analog Africa heeft al heel wat Afrikaanse juweeltjes herontdekt en op verzamel-cd's uitgebracht (zie nummer 91 van Zone 5300). Het zendingswerk is geslaagd: Afro-beat uit de sixties is hot. Geen wonder dat ook andere labels daarop inspringen en zelf op expeditie gaan, op jacht naar meer goud van oud. Want Afrika is groot.

Frank Grossner, dj van het label Voodoo Funk Academy, ontdekte op reis door West-Afrika in Accra opnames van The Psychedelic Aliens. Dankzij hem is nu het repertoire van deze Ghanese band op cd uitgebracht. De band werd in '68 opgericht en was een van de populairste acts in de regio. Ze traden ook op in Nigeria, Togo en Benin. Ze hebben blijkbaar maar 8 nummers op kunnen nemen want de plaat bevat alle opnames die te traceren waren. Hun live set zal ongetwijfeld langer geweest zijn. The Psychedelic Aliens spelen rock en soul met een duidelijke liefde voor Jimi Hendrix. Het wah wah-pedaal wordt in de meeste nummers gebruikt. Vooral Extraordinary Woman had bijna een Hendrix-cover kunnen zijn, vooral door de zang. Toch is de band niet zo indrukwekkend als de groepen die Analog Africa verzamelde op bijvoorbeeld Afro Beat Airways. Het jazzy orgelspel is wel erg goed, maar de zang is wat zwak. Toch zal de echte Afro-beatfan van deze 23 minuten tropische rock zeker genieten. Op de blogspot van Voodoo Funk Academy is veel Afrobeat te beluisteren.

Sprinklers zijn belangrijk voor de veiligheid, maar staan ze wel goed afgesteld?

eigen beheer, www.ricky-desire.nl

De Rotterdamse singer-songwriter Eric de Boer alias Ricky de Sire heeft twee EP's samengebracht op In het dove oor. Als vanouds staan de liedjes weer bol van absurde rijmsels die op de lachspieren werken. Sexuele obsessies, frustraties en onnavolgbare teksten doen de wenkbrauwen fronsen. 'Jij wilt balanceren op de pijngrens / Dan pas, zeg je, voel jij genot / Ben je rein of rot?', gevolgd door het olijke refrein: 'Dubbele penetratie'. In Zorro-outfit etaleert hij trots zijn sixpack op de cover. In de jaren '60 en '70 kwam je dit soort meligheid in de Nederbeat vaker tegen, nu kun je de Sire bijna een anachronisme noemen. Zijn fratsen doen wat aan stadgenoot en collega dorpsgek Harry den Hartog denken, maar Ricky de Sire is beter te verstaan. Dat is maar goed ook, want zijn gerijm is zijn unique selling point. Oerdrift: 'Een chocoladekonijntje dicteert jou vandaag wie je was, wat je doet, hoe je zeurt / en de lilakleuren van de jas die ze draagt / zijn reeds lang verkleurd.' Of wat dacht u van deze: 'Gilette contour op de badkamervloer / ik reïncarneer de volgende keer in mooier weer / het eind van mij, is het niet stoer?'' Of deze pathos gemeend is of ironie, je komt er niet achter. Ricky is daarmee intrigerend, tenenkrommend en wereldvreemd. Samenwerken met Patrick Bossink (Arpatle) heeft wel goed uitgepakt: die voegde electronica toe en zorgde voor een professioneler geluid. De Koters gaven EP nummer twee een retrosound mee met gruizige gitaren en een sixties-orgeltje. De schaamteloze exhibitionist Ricky de Sire is gedoemd een marginaal verschijnsel te blijven, maar lijkt zich daar prima op zijn plek te voelen. Een welkom tegenwicht binnen de zichzelf soms iets te serieus nemende Nederpopscene.

De volgende recensie is helaas op het laatste moment geschrapt:

Dustin Wong - Infinite Love
Thrill Jockey / De Konkurrent

Gitarist Dustin Wong richtte in 2005 de punky artrockband Ponytail op. De vooral live erg populaire band uit Baltimore is inmiddels uit elkaar. Hij speelde nog een tijdje in Ecstatic Sunshine, maar besloot toch solo verder te gaan. In 2009 kwam zijn eerste soloplaat uit bij Thrill Jockey en de workaholic komt nu alweer met opvolger Infinite Love. Een dubbel-cd met als extraatje een zelf opgenomen dvd, want hij volgde ondertussen ook een filmstudie. De plaat bevat slechts twee tracks, getiteld Brother en Sister. Twee keer 40 minuten hypnotiserende gitaarpatronen, slechts heel af en toe aangevuld door een drummachine. Omringd door een batterij pedalen zet hij een prachtig orkestraal geluid neer dat zo gevarieerd is dat 40 minuten gek genoeg niet te lang is. Loops, delays, distortion en digitale effecten zorgen voor een voortdurende veranderende klankkleur en sfeer. De fingerpickingmelodieën lopen zonder breaks organisch in elkaar over. Akkoorden spelen, daar doet Wong niet aan. Zijn stijl doet erg denken aan zowel de mathrockers van Don Caballero (waar hij ooit mee toerde) als Pullman en David Pajo (Papa M). Maar waar Don Caballero de neiging had te ontsporen in technisch vertoon, laat Wong spierballenvertoon gelukkig achterwege. Zijn punkverleden heeft hij met deze plaat achter zich gelaten. Ruim baan voor subtiele en uitermate sfeervolle gitaarweefsels, beinvloed door grootheden waar hij vroeger al naar luisterde zoals Brian Eno, Jimi Hendrix en John Fahey. Zijn liefdesverklaring aan de gitaar is hier en daar wel ietsje te infinite, maar dat mag de pret niet drukken.

Kort:

De New Yorkse singer-songwriter Sharon van Etten heeft op Epic (Ba Da Bing / De Konkurrent) haar teleurstellende ervaringen in de liefde tot ijzersterke songs omgezet. In de voetsporen van Joni Mitchell is ook van Etten indrukwekkend openhartig en daarbij gezegend met een prachtige en unieke stem. Opener A crime zet meteen de toon: ‘Never let myself love like that again'. Haar niet erg voor de hand liggende zangmelodieën blijven lang hangen. Ook Save Yourself is een zoet klinkende aanklacht: ‘Don't you think I know you're only trying to save yourself'.

Easy Star maakte in 2003 een dubversie van Pink Floyd's Dark side of the moon, wat een enorme hit werd. Easy Star All-Stars probeert nu met deze Dubber side of the moon (Easy Star / Bertus) dit succes te evenaren met een album vol remixes door o.a. Adrian Sherwood, Mad Professor, Dreadzone en Victor Rice. Resultaat: een erg lekkere collage van reggae, dub, elektronica, koortjes, melodica en wat dubstep.

Erik Kriek maakte deze prachtige coverillustratie:

Wil je op de hoogte blijven van wat Werklicht doet? Meld je dan op Facebook.

Voor de folder 'Doe mee met het speciaal onderwijs' maakte ik nog deze ladder waarop de stappen staan die leerlingen nemen om telkens meer verantwoordelijkheden te leren nemen in de klas.

Ze vertelt over hoe ze opgroeide in een hechte Joodse gemeenschap in Florida, verhuisde naar New York en vervolgens naar California. Als ze naar California verhuist zegt een vriend: "Are there even any Jews in Santa Rosa?" Erg tekenend voor hoe veel Amerikaanse Joden bij voorkeur met andere Joden omgaan. Haar kleine veilige wereld wordt weerspiegeld in het boek, wat soms erg leuk uitpakt maar soms ook een beetje tuttig. De verhalen zijn lief en beschaafd. Slechts af en toe gaat ze wat meer psychologisch de diepte in als haar Joodse identiteit onbegrip veroorzaakt bij haar omgeving. Verhalen over haar excentrieke moeder leverden de geslaagdste pagina's op. Deze snoeptrommel vol korte verhalen smaakt naar meer. Hopelijk gaat ze zich nog eens wagen aan een langer verhaal.

Er zijn weer diverse linosnedes te koop, handmatig met potlood ingekleurd en gesigneerd. En voor leuke kadoprijsjes van €7,50 tot €40,-. Handig zo vlak voor de feestdagen. Ook verkoop ik orginele illustraties uit mijn boek Hokjesdenken. Daarnaast is er alle drie de avonden nog van alles te beleven.

Vrijdag 26 november: OPENING. 20:30-22:00 DJ Okkie en CJ's Nozzman & Ckoe, 22:00-22:30 Theo v.d. Boogaard & Band (piano/gitaar/zang & beeld van Theo v.d. Boogaard), 22:30-00:00 DJ Okkie en CJ's Nozzman & Ckoe. Openingstijden zaterdag 27 & zondag 28 november 12:00-21:00 uur.

Zondag 28 november:
14:00-17:00 Signeersessie met Wasco, Argibald, Kenny Rubenis, Hendrik Vos,
Marcel Ruijters, Sandra de Haan, Ckoe, Nozzman, Danibal en Martijn van Santen.
18:30-19:30 Listentomerijn (happy 8bit electric / chiptune / hoem pa pa)
19:30-20:00 Danibal (vocale klankpoëzie / minimale techno / alpenfolklore)
20:00-20:30 Les Amants Perdus (gitaarpop)
20:30-21:00 Marlous (70's dj-set)

Dit gezelschap uit Tucson Arizona heeft sinds 1985 al zo'n vijfentwintig platen gemaakt zonder in Europa ooit echt een grote naam te worden. De afsplitsing die Calexico heet en muzikaal uit ongeveer hetzelfde vaatje tapt is inmiddels bekender dan Giant Sand zelf, maar zanger Howe Gelb en zijn steeds wisselende band gaan stug voort. Hun mix van Americana, alternatieve country en roots rock dringt zich niet op, maar is wel sfeervol, herkenbaar en erg goed geschreven en gespeeld. Ook deze plaat zal waarschijnlijk weinig beroering veroorzaken in Europa, maar de fans kunnen weer genieten van veertien doorleefde luisterliedjes in herfstkleuren.

Giant Sand heeft inmiddels samengewerkt met een indrukwekkende rij namen, waaronder Vic Chesnutt, Victoria Williams, PJ Harvey, Jello Biafra, Isobel Campbell en Lisa Germano. Op dit album is de special guest Lorna Kelly, die het Cat Power-achtige countryduet Lucky Star Love met Gelb zingt. De man is inmiddels van middelbare leeftijd en begint Blurry Blue Mountain met terugkijken naar het verleden. Zijn lage stem met hier en daar een zucht klinkt op zich al vrij melancholisch en de tekst van opener Fields of green versterkt dat nog eens. ‘They've been killing off my heroes since I was seventeen / Some have disappeared so mysteriously, never to be seen / When finally hitting forty the losses seem to quicken / That what doesn't kill you really does make you stronger / Now that I'm well over fifty and the longest hours move so swiftly / Such young fresh folk look to me as pathfinder'.

Toch is dit geen depri plaat. Ironie, warmbloedige poëzie, grappige levenswijsheden en zelfrelativering zijn ruim voorhanden. Op Chunk of coal mompelt hij bij een jazzy pianopartij voor zich uit, begeleid door drums met kwastjes, bluesy gitaartokkels en af en toe een viool. Een overstuurde electrische gitaar zorgt af en toe door de hele plaat heen voor wat opschudding. Het verschil tussen Chunk of coal en het vuig rockende Thin line man is enorm, maar toch zorgt het typische Giant Sand-geluid (inclusief lapsteel) ervoor dat alle tracks een geheel vormen. Time Flies is het meest jazzy nummer van de plaat met erg fijn pianospel en de hoopvolle tekst: ‘Time flies / so do I / into the next decade'. Gelb lijkt er gelukkig nog niet aan te denken met pensioen te gaan.

Royal Baths - Litanies (Woodsist - De Konkurrent)

Deze garagerockers uit San Francisco houden van lekker ouderwets. Ze maken er ook geen geheim van waar ze hun inspiratie vandaan halen: The Stooges, The Velvet Underground en east coast psychedelica. Vooral Sitting in my room doet erg denken aan The Stooges anno 1969. Inspiratie halen ze duidelijk ook uit andere zaken. Sitting in my room is tamelijk expliciet: ‘What are you gonna do till the morning comes? I'm in my room, here I am / And I'm too high to go to bed / What're you gonna do till the morning comes / What're you gonna do till then.' Ze zetten er vervolgens nog een sitar onder (of iets dat erop lijkt) en het retroplaatje is compleet. Toch komen ze weg met hun gedweep met het verleden want hun debuutplaat klinkt toch wel erg lekker.

Een beetje jammer is alleen dat de zanger zo slaperig en onvast klinkt. Een zanger met wat meer persoonlijkheid en power achter de microfoon zou beter zijn geweest. Nikki don't is wat luchtiger van toon en heeft meer een Sonic Youth-sfeer. I detest klinkt nog het meest als The Stooges, al is het wel een stuk trager. De lo fi opnames klinken behoorlijk zompig en log. De ritmesectie klinkt alsof ze door een modderig aardappelveld aan het stampen is. Drugs waren blijkbaar ruim voorhanden. Toch is er wel degelijk sprake van een eigen Royal Baths-geluid. Ze combineren de druggy garagesound namelijk met vrolijk galmende oohoo's en aha's van de psychedelische bands aan de east coast van veertig jaar geleden. Dat maakt de plaat heel genietbaar. Wie vroeger Guv'ner en The Jesus & Mary Chain draaide kan Litanies waarschijnlijk wel waarderen.

In de eerste versie van de strip zong Wanda zo vals dat de bejaarden bijna van hun stoel vielen van de schrik, waarna een collega haar adviseerde: "Hou het maar gewoon bij waar je goed in bent. Dat is echt genoeg." Maar dat vond de redactie van Reflex te negatief. De strip moet toch de vrolijke noot in het blad zijn. In het magazine werden uitzendbureaus geïnterviewd over wat ze aan MVO deden. Sommigen vonden dat uitzendwerk op zich al erg MVO is omdat je tenslotte mensen blij maakt met een baan. Dat leek een beetje een excuus om weinig extra's te hoeven doen: we zijn tenslotte al hardstikke goed bezig! Maar het scenario dat daarop inging sneuvelde al voordat het uitgetekend kon worden: de redactie ziet natuurlijk niet graag de eigen abonnees bekritiseerd in een strip.

Wanneer je bibliotheek zegt, zeg je toch snel: boeken! De bibliotheek is echter in de afgelopen jaren veranderd in een plek waar er veel meer te beleven valt dan boeken. Vaak zijn er ruimten in de bieb waar kinderen games kunnen uitproberen. Er zijn computerhoeken waar men op internet kan: om te mailen, chatten of zaken te regelen. Er is meestal een uitgebreide muziekcollectie en de mogelijkheid tot het lenen van dvd's. In DOK, de multifunctionele bieb van Delft, tref je tussen de literatuur zelfs een multitouchtafel aan. Maar ook de bibliotheek Haarlem en omstreken stelt zijn leden in de gelegenheid naast boeken, e-readers te lenen wat ongelooflijk populair is bij de klanten. Kotom: de bieb is een huis vol media geworden. De mediacoaches van de bibliotheek Haarlem en die van Capelle aan de Ijsel werken op de scholen als ondersteuners wat betreft 'nieuwe' media in de klas. Onder deze paraplu van mediawijsheid, brengen zij naast de nieuwe media ook nogsteeds hun boeken en hun leesbevorderingsmethodes mee. Ze borduren graag voort op de rijke traditie van de bieb op het gebied van educatieve programma's. Naast boeken en literatuur gebruiken zij nu ook allerlei actuele media- en communicateitoepassingen. Er wordt gewerkt met powerpoints, filmpjes, digiboeken, tips voor opzoeken op internet, digitale krantjes, mindmaps etc.

Er worden ook automatisch waarschuwingen gestuurd via SMS als er hooikoortsweer in aantocht is.

close up:

Halverwege het boek zou deze illustratie de scheiding van de dagboekstrips en de sectie Brom & Vlieg moeten aangeven, zodat de overgang niet al te abrupt of onlogisch is:

Daarnaast zou dan ook een illustratie moeten komen om vanaf de andere kant van het boek de sectie autobio in te luiden. De laatste strip van het autobio deel kan mooi deze worden: