The Butt - Will Self
donderdag 5 februari 2009
Labels: boekrecensie
Will Self – The Butt (Bloomsbury 2008)
De excentrieke Londenaar Will Self heeft inmiddels zes romans en vijf verhalenbundels op zijn naam staan. Als een rode draad door zijn fictie loopt het vervagen van de grens tussen werkelijkheid en hallucinatie, veroorzaakt door gekte, excessief druggebruik of beide. Zijn grenzeloze fantasie en wrange humor zijn weer alom aanwezig in roman nummer acht. Hoofdpersoon in The Butt is Tom Brodzinski, die met zijn gezin op vakantie is in Vance, een kustplaats in een onduidelijk tropisch land. Staand op zijn balkon gooit hij achteloos een sigarettenpeuk naar beneden. Zijn laatste, want hij ging nu echt stoppen. Maar dan ook echt.
De peuk belandt op het kale hoofd van de benedenbuurman. Een toevalligheid met grote gevolgen. Buurman’s echtgenote bemoeit zich ermee en al snel blijkt dat een eenvoudige verontschuldiging niet tot de mogelijkheden te behoren. In de cultuur van haar Tayswengo-stam blijkt het begrip toeval namelijk niet te bestaan. Tom’s vakantie zal ietsje langer gaan duren: hij zal terecht moeten staan voor poging tot moord, tenzij hij de Tayswengo zekere gunsten zal verlenen. Self neemt de tijd om als een ware antropoloog de gebruiken van deze stam uit de doeken te doen. Die zijn vrij bizar, wat je wel doet twijfelen of deze niet evenals de rest van het nachtmerrie-achtige avontuur uit de duim gezogen zijn.
Tom wordt bijgestaan door de plaatselijke Honorary Consul, van wie steeds onduidelijker wordt aan wiens kant hij eigenlijk staat. Die brengt hem in contact met Prentice, (die door de acteur Timothy Spall perfect gespeeld zou kunnen worden), een onsmakelijk type dat ook iets ernstigs op zijn kerfstok heeft. Tom doet er alles aan om erachter te komen wat dat is, hopend op een erger vergrijp dan het zijne. Tot elkaar veroordeeld trekken ze samen per Jeep het onherbergzame binnenland in om de stam te bezoeken die hen vergeving zou kunnen schenken in ruil voor… ja voor wat eigenlijk? Ondertussen blijkt de door de peuk getroffen bejaarde op sterven te liggen. De ondertitel van het boek is An exit strategy, maar de exit raakt steeds verder uit beeld, samen met het zicht op de realiteit. Want die blijkt nogal afhankelijk van de steeds veranderende positie waarin Tom en Prentice zich bevinden. Dader of slachtoffer, Tom weet op den duur niet meer wat hij is. Een strategie hebben de onfortuinlijke toeristen al helemaal niet. Self heeft hiermee weer een meesterstuk afgeleverd rond zijn favoriete thema: de menselijke psyche en wat daar allemaal loos mee kan zijn. An unputdownable book, zoals de Britten zeggen. Extra aanbevolen voor iedereen die wil stoppen met roken. Maar dan ook echt.
