< Terug naar overzicht

Revenge of the Nerds

Op 18 november organiseerde de Erasmus Universiteit in denkcafé Arminius een avond met de titel Revenge of the Nerds. Twee nerdkenners werden geïnterviewd:
De Gentse trendwatcher Tom Palmaerts en de psycholoog socioloog Hans van de Braak.
Nerds zijn van alle tijden. Newton, Schumann en Wittgenstein waren nerds. Zonder nerds hadden we nooit Google, netwerksites, email en al die andere digitale verworvenheden gehad waar we nu allemaal zo aan gewend zijn. In de jaren ‘80 en ‘90 waren ze in films nog het mikpunt van spot, maar er lijkt een kentering te zijn: nerds zijn cool geworden. Er is een succesvol hiphop trio met de naam N.E.R.D. Hipsters pikten hun dikke brilmonturen en suffe truien in en nerds schitteren zelfs in de RTL-datingshow Beauty and the Nerd.

Wat is er gebeurd? Deze subcultuur begint iets meer mainstream te worden, mede door de grote populariteit van online netwerksites, gaming en het feit dat massaal in het openbaar met laptops rond gesjouwd wordt. De hele dag online zijn is niet geeky meer, maar volkomen geaccepteerd. De interviews waren te kort om echt de diepte in te gaan, maar vooral Palmaerts kon heel onderhoudend vertellen. Ook verhelderend was hoe hij uitlegde dat een nerd niet hetzelfde is als een geek. Als je een nerd in een café ziet, is het waarschijnlijk een geek. De nerd heeft namelijk weinig behoefte aan socializen en zit liever thuis aan soft- en hardware te prutsen. Van vrouwen moet hij meestal niet veel hebben. De geek deelt zijn obsessie met techniek, maar bezit wel de sociale vaardigheden die de nerd ontberen. De nerd ontwikkelt revolutionaire technologie, waar de geek vervolgens mee in de schijnwerpers dan wel media treedt en er lezingen over geeft. De avantgarde elektronica muzikanten die op de podia staan zijn geeks, maar hun apparaten zijn doorgaans wél ontwikkeld door nerds (die de publiciteit niet zoeken). Nerds zijn net als genieën in kunst en wetenschap relatief vaak autistisch of zitten daar tegenaan.

Er zijn wel vrouwelijke nerds (nerdettes), maar beduidend minder. Van de Braak verklaart dat als volgt: seksegenoten bekritiseren nerd-achtig gedrag en vrouwen vinden goede relaties belangrijker dan het najagen van persoonlijke ambities. Dus kiezen ze er sneller voor hun nerd-hobbies achter zich te laten. Mannen dompelen zich graag langdurig onder in een abstracte wereld om een systeem te bouwen of onderzoek te doen. De obsessieve focus op één ding karakteriseert de echte nerd. Vrouwen zijn multitaskers en meer sociaal gericht, dus is het niet vreemd dat nerdettes zeldzamer zijn.
Gek genoeg is niet elektronische muziek het meest baanbrekende genre in de scene. Die eer gaat naar de rappers die nerdsterrap maken en hiphoppers die nerdcore maken. Mensen als MC Frontalot rappen over politiek, computers, wetenschap en science fiction. De interviewer had een compilatiefilmpje gemaakt met onder andere Weird Al Yankovic, maar - hoe ironisch - de quicktime filmpjes werkten niet naar behoren omdat er teveel open stond. Geen nerd in de zaal stak een vinger uit, wellicht uit plaatsvervangende schaamte. Zo zie je maar weer: nerds zijn onmisbaar maar treden niet graag zichtbaar op de voorgrond. De technicus van de avond was helaas geen nerd.
Palmaerts stelde dat nerds zeer intelligent zijn. Een goede opmerking uit de zaal: maar er zijn toch ook minder intelligente nerds zoals de verzamelaars die je op sci-fi- en stripbeurzen tegen komt? Zo is het maar net. Je hoeft niet creatief te zijn om een obsessieve fan te worden die in een eigen wereldje leeft.
Hoe ziet de toekomst eruit? Gaat de nerd mainstream worden? We mogen dan wel massaal aan het digitaal communiceren zijn, toch zullen de nerds waarschijnlijk een subcultuur blijven. Die subcultuur versplintert daarnaast ook nog eens steeds meer in subsubcultuurtjes, dus is het opletten geblazen als je bij wilt houden wat ze doen, en waar. Palmaerts heeft er in ieder geval een dagtaak aan.

Nog twee YouTube tip: White and nerdy van Weird al Yankovic.

The Humans are dead van de meest sexy nerds van Nieuw Zeeland: Flight of the Conchords.