Nick Hornby - Slam
woensdag 9 april 2008
Labels: boekrecensie
NICK HORNBY – SLAM (Penguin Books/Atlas €19,50)
Hornby is de Ken Loach van de Britse literatuur. De gewone hardwerkende arbeider is steevast de tragische held. Net als in About A Boy is een wat geeky jongen de tobbende hoofdpersoon, in dit geval skater Sam. Hij hangt wat rond in een skatepark met zijn twee vrienden Rabbit (met de herseninhoud van een konijn) en Rubbish (die niet kan skaten). Sam gelooft in zijn persoonlijke God, de Amerikaanse skateprof Tony Hawk, waar hij zo’n beetje alles mee bespreekt, kijkend naar een grote poster boven z’n bed. Als Sam plotseling in de toekomst beland, denkt hij dat Hawk hem een lesje wil leren. Deze sprong in de tijd levert wel wat grappige scenes op, maar staat helaas wel haaks op het realistische opzet van Slam. Hornby laat Sam in de ik-vorm tegen de lezer praten, wat het verhaal de sfeer van een dagboek geeft. Je kunt niet anders dan hem sympathiek vinden. Sam’s moeder was zestien toen ze hem kreeg. Het lijkt als een rode draad door de familie te lopen: grootse plannen, doorkruisd door een niet terug te draaien stommiteit. Sam voelt zich daarom met een extra verantwoordelijkheid op de wereld gezet: recht zetten wat zijn voorouders verprutsten: studeren!
Op een feestje ontmoet hij Alicia, een meisje dat veel te mooi is om wat in hem te kunnen zien, denkt hij. Maar zij is net gedumpt en ziet in hem de perfecte ‘rebound’. Je ziet het al van ver aankomen: dat gaat natuurlijk mis. De Engelse klassenmaatschappij steekt nog een extra stok in het wiel: Alicia’s ouders zijn welgestelde snobs. Ze zien in Sam een kansloze sloeber, die de toekomst van hun dochter heeft verknald. De tegenstelling tussen hen en Sam’s ouders is vet aangezet, om zijn sympathie voor de arbeidersklasse nog eens te onderstrepen. Wat minder karikaturaal had wel gemogen, maargoed. Hornby is nu eenmaal een Brit met het hart aan de linker kant. Daar hoort ook eenvoudig taalgebruik bij (gewoon in het Engels lezen dus). Street credibility staat bij hem bovenaan. De behoefte aan geloofwaardigheid lijkt wel eens ten koste te gaan van de spanning. De naiviteit van Sam wordt op den duur ook wat vermoeiend. Als je de keren dat hij een zin begint met “I didn’t know” zou turven, kom je al snel op een getal van drie cijfers. Toch maken Hornby’s grote sociale gevoel en fijnzinnige psychologische inkijkjes veel goed.
