Matmos - The rose has teeth in the mouth of a beast
dinsdag 18 juli 2006
Labels: muziekrecensie zone 5300
Schilderen met geluid
Matmos – The rose has teeth in the mouth of a beast. (Matador)
De nieuwe Matmos is een hele mondvol. The Rose has Teeth is een verzameling geluidsportretten van schrijvers, kunstenaars en andere celebrities, waaronder W.S. Burroughs, James Bidgood, Joe Meek, Patricia Highsmith en koning Ludwig van Beieren. Elk nummer is een mix van electronica, akoestische instrumenten en intrigerende geluiden, zoals rammelende typemachines, knippende scharen en aanstekers. Eerdere platen waren instrumentaal, maar The Rose is een galerie van stemmen. Er wordt niet gezongen, maar gemompeld en geciteerd door stand-ins van de geportretteerden. Zo horen we Valerie Solanas, de radicale feministe die Andy Warhol neerschoot, voorlezen uit haar man-onvriendelijke SCUM pamflet. Het titelnummer is ontleend aan een onnavolgbaar stukje logica van Ludwig Wittgenstein; Een baby heeft geen tanden, een gans ook niet, een roos niet… tenzij die in de bek van een beest belandt. Het ligt er maar aan hoe je het woord ‘hebben’ definieert.
Hebben we hier te maken met moeilijke muziek? Ja en nee: Martin Schmidt en Drew Daniel kun je met recht maffe geluidsfreaks noemen. Toch is deze plaat het meest toegankelijke Matmos werkstuk tot nu toe. Sommige tracks zijn bijna poppy genoeg voor de radio. De geluidskunstenaars uit San Francisco maken al jaren muziek op basis van geluiden van machines, mensen en dieren. De partners in liefde en werk houden namelijk erg van experimenteren. Schmidt runt ook niet voor niets de afdeling conceptuele kunst van het Chicago Art Institute. De eerste platen rond 1998 waren nogal onluisterbare experimenten met contactmicrofoons die op de onwaarschijnlijkste objecten aangebracht werden, zoals een kooi vol ratten of menselijk haar. Zo maakten ze in 2001 twee platen met geluiden uit operatiekamers van een liposuctie kliniek (a chance to cut is a chance to cure). Zoiets is vast leuk om te doen, maar om ernaar te luisteren? Met één voet in de homoscene en de andere in de kunst, weten ze zich in ieder geval wel te omringen met interessante figuren om projecten mee te doen, ook live. Ze produceerden Björk’s plaat Vespertine , remixten een flink aantal van haar nummers en gingen vervolgens samen op toernee. Ook met het modern klassieke Kronos Quartet speelden ze live. Ondertussen schamen ze zich niet voor een paar soundtracks voor fist-fuckfilms. Ze zijn ook bereid veel op te geven voor een muzikaal project. Zo moest het echtelijk bed het veld ruimen om plaats te kunnen maken voor een concertpiano, die vervolgens achter een truck de stad door werd gesleept om een goeie drone op te kunnen nemen.
Met The West (’99) sloegen ze abrupt een muzikalere weg in. Een breder publiek kwam daarmee binnen bereik. The West is een prachtige mengsel van electronische soundscapes, subtiele clicks & cuts en country, met David Pajo (Slint, Aerial M) op gitaar. Na The West kwam een uitstapje naar Middeleeuwse folk en traditionele Americana: The Civil War (2003). Eveneens een toegankelijke plaat vol groovy electrobeats, maar ook een draailier en viool. Hoe onwaarschijnlijker de combinatie, hoe beter. De bandfoto’s in goudbestikte riddergewaden lijken op kiekjes uit Monthy Python and the Holy Grail. Dit zijn duidelijk geen kunstenaars die zichzelf al te serieus nemen. De ironie druipt er vanaf. En aan zelfopgelegde beperkingen hebben ze al helemaal een broertje dood. Ze hebben hier inmiddels een groot publiek mee bereikt en doen dit jaar diverse festivals aan in de Verenigde Staten. Ondertussen heeft Matmos met een indrukwekkend lange lijst muzikanten samengewerkt, zoals Rachel’s, Jim o’Rourke, Zeena Parkins en Blevin Blectum. Matmos blijft zichzelf continu vernieuwen, mede door de steeds wisselende samenwerkingen. Dat er nog maar veel mogen volgen. De cd heeft als bonus een kaartensetje kunstwerkjes, een voor elk nummer, waaronder een illustratie van Daniel Clowes. Een echt hebbeding, dus niet downloaden maar gewoon kopen.
