< Terug naar overzicht

JSW Magazine

De ontwikkelingen in de gamesindustrie volgen elkaar in rap tempo op. Kinderen groeien op met steeds intelligentere games en leren spelenderwijs de beeldtaal van en interactie met games. Binnen de muren van de school is gamen echter hooguit ‘iets voor erbij’. Het is de hoogste tijd voor het onderwijs om de koudwatervrees te overwinnen en een brug te slaan naar de wereld van het gamen… en de nieuwe generatie.

Vincent, een snelle leerling, heeft zijn rekenopdracht wat eerder af. Hij mag op de computer achterin de klas de overgebleven tijd vullen met het spelen van een ontspannend spelletje. In de leskist van een eenmalig kunstproject zit een cd-rom met een game. De leerkracht vindt het lastig die in te passen in het werken aan het project, ondanks de nieuwsgierigheid naar het spel bij de kinderen van groep 8. Bij de nieuwe taalmethode krijgt de school toegang tot een speciale website met enkele games om de stof te toetsen of te oefenen. Helaas, het netwerk van de school blokkeert de toegang tot de games. Na schooltijd stappen Vincent en de leerlingen van groep 8 in hún wereld, die van de Xbox, de DS, de Wii en Spele.nl. Ze lossen moeilijke raadsels op, oefenen in het vasthouden van de aandacht of maken kennis met sporten en beroepen. Spelend leren in actie. Er zijn al leerlingen die zeggen: ‘Ik leer thuis meer dan op school’.


Of kinderen nu met Lego spelen, een spelletje Twister doen of een boomhut bouwen… ze leren. Dit spelend leren ontstaat door te ervaren en te experimenteren en gebeurt voornamelijk ‘en passant’. De kennis en ervaring die het spel oplevert is voor het kind niet vooraf expliciet gemaakt in leerdoelen. Dat zou het spelen waarschijnlijk ook een stuk vervelender maken: als je je kasteel klaar hebt, moet je het aantal blokjes dat je gebruikt hebt tellen. ‘En passant’ leren is ook een kenmerk van veel computer- en videogames. Add ‘m up is een rekenspel. De speler manoevreert een rooster van negen vlakken zodanig over het spelbord dat als je de getallen optelt die binnen het rooster komen staan, deze samen eindigen op het opgegeven eindcijfer. Staat er 2, dan moeten de cijfers bij elkaar opgeteld dus samen 2, 12, 22 enzovoort zijn. Kinderen leren tijdens het spelen, iets dat door gamesdeskundigen wel ‘accidental learning’ wordt genoemd: van het spelen van een game steek je als het ware per ongeluk wat op. Bij entertainment of casual games verwerkt de maker niet doelgericht dit soort elementen van het leren; bij edutainment games gebeurt dat wel. De doelen zitten dan als het ware verstopt in de middelen. Deze spellen worden ook wel ‘serious games’ genoemd. Er zijn ook games die je als speler bewust kiest om van te leren. Zo vind je op Spelletjesplein.nl topografiepuzzels om de namen van de provincies te oefenen of een spelletje om de Engelse woorden voor kleuren te oefenen.